بیایید دنیای بهتری بسازیم

موسیقی دهه پنجاه، قسمت دوم

2010-09-04T18:17:00.000-07:00

قسمت دوم موسیقی دهه پنجاه را در مجله هارمونی تاک منتشر کردم. شرح مبسوطی است از اولین اجرای سنفونی نهم در ایران در سال پنجاه وپنج. اگر مایلید بخوانید لطفا

کلاسیک لب آب

2010-08-04T20:18:00.000-07:00

پریروز، از مجموعه فستیوال هارمونی آرت، یک گروه کوارتت دوبل (اگر بتوان چنین گفت)، یعنی دو ویولن اول، دو ویولن دوم، دو ویولا، و دو ویولنسل برنامه داشتند لب آب

خوش صدا نبود گروه. ولی اگر این دو ساعت را از خیر فالش و ژوست و جمله بندی و ایراد گیری می‌گذشتی، فقط به موسیقی زیبا گوش می‌سپردی، وه که چه قشنگ بود برنامه، عالی

عکسهای بیشتر از این برنامه را در فتوبلاگم ببینید

نمایش‌نامه طنز

2010-08-02T19:33:00.000-07:00

جوانکی که با بنده سر مزاح دارد، بی‌کار است طفلک گویا، منتظر است مطلبی از من منتشر شود در نشریه هارمونی تاک، بپرد وسط و کامنتی بگذارد، خودش را مطرح کند باربط یا بی‌ربط. عیب ندارد، جوان است و جویای نام

این بار مثل همه کم‌مایگان از بزرگ‌تر از خود مایه گذاشته، برای این که بگوید موسیقی کلاسیک جایی در بین مردم ندارد، نقلی کرده قولی را از بزرگان موسیقی، به این مضمون که "... در آن زمان ما دانشجو بودیم و برای اجرای هر کنسرت حتما در تالار وحدت حضور داشتیم. در یکی از کنسرتها، من دربین برنامه سالن را ترک کردم، بیرون از تالار هوا تاریک بود، زنی همراه با دو بچه که مشخص بود از قریه ای یا جایی دور آمده بود، با حسرتی عجیب به ساختمان تالار نگاه می کرد. تا مرا دید، پشت یک درخت پنهان شد. احساس حقارتی دراین جریان نهفته بود که من باخود گفتم این موسیقی در جامعه ما به هیچ وجه جایگاه مردمی ندارد..." پاسخش دادم همان جا، ببینید اگر حوصله داشتید. اما این کامنت فکاهی سوژه‌ام داد برای یک مطلب طنز بعد از سالها که ننوشته‌ام. گفت که چشم آهو رغبت صید می‌آورد در صیاد. نمایش‌نامه‌ای راست شد بر قلم، کوتاه

نمایشنامه ناموسی در دو پرده

آرتیستها: بابک، نادر، زن رهگذر، دون ژوزه، کارمن، گروه کر

تهران، قرن بیستم میلادی

رژیسور فاریا پیربازاری

پرده اول

شب، داخلی

پرده بالا می‌رود. تماشاخانه‌ای دیده می‌شود که بر صحنه‌اش اپرایی در حال اجراست

دون ژوزه: این کارخانه سیگار برایت کار نخواهد ‌شد ای کارمنسیتا. بیا با هم فرار کنیم دردت به جانم

کارمن: با بزرگ‌تر از تو نرفتم، تو که گروهبانی بیشتر نیستی جوجه

ناگهان در صف تماشاچیان یک نفر از جا می‌جهد

نادر: بابک! دیگر نمی‌توانم تحمل کنم. گفتم این همه چایی به نافم نبند پسر، وسط نمایش کار خراب می‌شود. گوش نکردی... ببخشید... ببخشید

با زحمت از جلوی تماشاگران رد می‌شود. فشار آن قدر زیاد شده که چشمش جایی را نمی‌بیند. از تالار بیرون می‌دود

سوت و کف تماشاچیان... پرده می‌افتد

پرده دوم

شب، خارجی

پرده بالا می‌رود. در تاریکای زلال خیابان ارفع، نادر با چشمهای از حدفه بیرون زده می‌پرد وسط خیابان

نادر: آه چه می‌بینم... این چنرنتولاست با آن دو طفل معصوم. پنهان نشو سیاهی

رعد می‌غرد و برق می‌زند

نادر: بابک کجایی تا ببینی که این موسیقی مردمی نیست

گروه کر: چرا نیست؟... چرا نیست

نادر: مگر نمی‌بینید این زن را که از قریه آمده

بابک: اوف بر تو ای موسیقی کلاسیک... اوف بر تو ای اپرا... تویی که قریه آفریدی... تویی که فقر آفریدی

زن ناشناس پشت درخت پنهان می‌شود

زن رهگذر: بچه‌ها فرار کنیم، این مرد تعادل درستی ندارد. گفتیم از اینجا به شاهرضا برویم برایتان کت وشلوار بخرم... اسیر این مرد شده‌ایم... برویم... برویم

گروه کر: برویم... برویم

نادر: این موسیقی مردمی نیست... این موسیقی مردمی نیست

گروه کر: برویم... برویم

پرده می‌افتد

جشنواره هارمونی آرت

2010-07-31T19:14:00.000-07:00

به سنت دیرین شهر قشنگمان، وست ونکوور، فستیوال هنری هارمونی آرت دیروز شروع شد

این فستیوال هر سال از آخرین جمعه ماه ژوئیه آغاز می‌شود و ده روز، تا یکشنبه هفته بعدش ادامه دارد. هر شب چندین گروه موسیقی در سه پارک کنار آب برنامه دارند. به اضافه سخنرانیهای هنری در طول روز، و دو سه شب هم پخش فیلم در پارک. همه رایگان برای همه اهالی وست ونکوور

گروه کمند که چهار سال پیش برنامه بی‌مزه و کسل کننده‌ای داشت در این فستیوال، امسال با نام جدید کرشمه برنامه خواهد داشت، شنبه آینده. امیدوارم شور و شری داشته باشد برنامه‌شان در خور نام کرشمه

موسیقی دهه پنجاه

2010-07-28T19:57:00.000-07:00

شروع کرده‌ام به نوشتن خاطراتم از موسیقی در دهه پنجاه. اگر دوست دارید در مجله هارمونی تاک بخوانید

لمهای مولووا

2010-07-07T19:01:00.000-07:00

ویکتوریا مولووا توصیه‌هایی دارد برای نواختن پارتیتاها و سوناتهای باخ. در نشریه هارمونی تاک ترجمه‌اش کرده‌ام، بخوانید لطفا، خالی از لطف نیست

ویکتوریا مولووا

2010-07-04T17:51:00.000-07:00

جدیدترین مطلبی که برای نشریه اینترنتی هارمونی تاک نوشته‌ام در مورد ویکتوریا مولووا، ویولنیست روسی است. اگر مایلید اینجا ببینیدش

به طور معترضه، قبلا در این گونه موارد می‌گفتم "آخرین مطلبی که نوشته‌ام..."، یکی از دوستان تذکر داد آخرین غلط است، مگر آن که خدای ناکرده قصد فوت داشته باشم، یا قصد قطع همکاری با نشریه. نکته ظریفی است، ممنونم از آن دوست

گردن شکسته

2010-06-22T20:09:00.000-07:00

به خیر گذشت

دیسک بین مهره‌های پنجم و ششم گردنم له شده و از طرف چپ رشته عصبی را زیر فشار گذاشته. مجبور شدم دو سه هفته‌ای بلاگ بازی و فیسبوک و همه چیز را ترک کنم. جواب داد، جراحی محتوم فوری به یک سال دیگر مؤکول شد! درد که هست هنوز، بد جور، از گردن تا شانه و دست چپ، همراه با بی‌حسی و سوزنی شدن انگشتهای میانی... ولی از عمل فرار کردم

صمیمانه ممنونم از خوانندگان دور و نزدیک که با ای-میل پرسیدند از دردم. عیب ندارد، از دوستان نزدیک و فامیل هم ممنونم، هر چند حتی یکیشان نپرسید این جنازه چرا روی زمین مانده! این نیز بگذرد

روز وست ونکوور

2010-06-07T08:48:00.000-07:00

باز هم روز وست ونکوور بود دیروز. عکسهای کارناوال امسال را در فتوبلاگم ببینید

شرح مختصری هم پنج سال پیش داده‌ام در مورد این روز، اگر مایلید ببینید

کارت سبز

2010-06-02T20:26:00.000-07:00

خوب، این هم از این

امروز بنا بود در مونتریال باشیم، برای مصاحبه کارت سبز، که اصلا سبز نیست... بنا بر عادت مالوف در ایران، هر سال فرمهای شرکت در لاتاری کارت سبز یا همانا کارت اقامت دائم در ایالات متحد را می‌فرستادم، تا زد و پارسال اسم همسرم از کوزه بیرون آمد! چند ماهی ما ماندیم و فکر و خیال که حالا با این تحفه چه کنیم. ما که اهل یک پا اینجا و یک دل آنجا نیستیم. اولین باری که برای تمدید کارت بخواهیم مثل بسیاری از هموطنان بگوییم شش ماه قبل را در ایالات متحد بودیم، که نبودیم، سرخی رخساره خبر خواهد داد از سر ضمیر

با دوستان وکیل در کالیفرنیا، که کم هم نیستند از درس خوانده‌های البرز، صحبت کردم، گفتند که تمام راههای ناراست گویی کشف و بسته شده، در این حد که لب مرز بریتیش کلمبیا و واشنگتن می‌پرسند اگر مقیم امریکایید چرا پلاک ماشین مال بریتیش کلمبیاست! فقط در صورتی می‌توان کارت را حفظ کرد که واقعا بخواهیم ساکن آن ور مرز شویم

تا این که دوستی که از دبستان دوستیم و بعد از البرز به این دیار آمد، سی و چند سال است امریکایی است و استاد یو.سی.ال.ای، تیر خلاص را زد. سایر دوستان هم به اتفاق تاییدش کردند. نرفتیم برای ادامه کار. چنین نوشت

دوست ارجمندم

بگذار سؤالی در اندازه‌های اتمی مطرح کنم: چه چیزی در این دنیا باعث شده حتی به فکر اقامت دائمی ایالات متحد باشی؟ عقلت را از دست داده‌ای؟! این دیار باغ وحش مجسم است، جنگل است، راحتت کنم، خر تو خر است، جامعه‌ای است خشن و بی‌رحم که در آن فقط باید کار کنی و کار کنی و کار تا بتوانی از پس مخارج برآیی. هیچ تامینی اجتماعی شبیه یا نزدیک به آنچه در کانادا دارید وجود ندارد. من برای بیمه پزشکی ماهی هفتصد دلار پرداخت می‌کنم که هر سال هم گران‌تر می‌شود. کانادا بسیار امن‌تر است و کیفیت زندگی بالایی دارد. البته کار قدری کمتر است، ولی امکاناتی که آنجا دارید در حد امریکاست و شاید قدری بیشتر

اگر هدفت سفر به اینجاست که خودت می‌دانی با پاسپورت کانادایی مشکل نداری، می‌توانی هر چند بار بخواهی بروی و بیایی، لذا عبث است این اقدام برای گرین کارد. اگر هم بخواهی کار کنی اینجا، باز هم با توجه به "نفتا"(1) مشکلی نداری. پس این همه دردسر برای چه؟ باور کن وضعت در کانادا خوب است، دوست من. کیفیت زندگی در ونکوور با هیچ جای امریکا و حتی دنیا قابل مقایسه نیست. امکانات عمومی، آب و هوا، امنیت، مدرنی، و خلاصه همه چیز ونکوور در حد عالی است

این را هم اضافه کنم: اگر می‌خواستی از تهران بیایی داستانی دیگر بود، می‌گفتم درنگ نکن. ولی از کانادا، آن هم از ونکوور، نه

(1) North American Free Trade Agreement (NAFTA)

قرارداد کار در امریکای شمالی است بین کانادا و ایالات متحد و مکزیک

هیلاری از باخ می‌گوید

2010-06-01T13:08:00.000-07:00

آخرین نوشته‌ام را در مورد سی.دی جدید هیلاری هان در مجله گفت وگوی هارمونیک ببینید

این مطلب ترجمه‌ای است از اخبار جدید شماره آوریل نشریه استرینگز

ارغوان اسپانیا را فتح کرد

2010-05-30T12:48:00.000-07:00

ارغوان رضایی که سه سال پیش عاقبتی خوب برایش پیش دیدم، هفته پیش رقابتهای اوپن اسپانیا را با غلبه بر ونوس ویلیامز امریکایی فتح کرد

در مسابقات رولان گاروس یا اوپن فرانسه اما، دیروز در دور سوم حذف شد، با شکست در برابر نادیا پترووا. دو شب پیش این بازی پا به پا پیش می‌رفت، ولی در حالی که دو بازیکن در ست شماری یک بر یک مساوی بودند و در ست سوم هم در گیم شماری هفت بر هفت شدند، بازی قطع شد و ادامه آن مؤکول شد به دیروز صبح، و در نهایت ارغوان ست سوم را ده بر هشت باخت

اما اگر توانستید علت قطع بازی پریشب را پیدا کنید جایزه دارید

الف. زمینهای مسابقات رولان گاروس از رسهای باقی مانده از عهد عتیق است

ب. زمینهای بازیها پروژکتور ندارد و بعد از تاریکی لاجرم بازی قطع می‌شود
ج. برگذارکنندگان بازیهای اوپن فرانسه هنوز به تکنولوژی کنترل دیجیتالی چلنج بازیکنان دسترسی ندارند

د. در مسابقات رولان گاروس فرانسه ست سوم تای برک ندارد

ه. هر دو مورد ب و د درست است

و. همه موارد الف تا د درست است

در ضمن، خوب است بدانید که ارغوان بعد از فتح اسپانیا به رده پانزدهم جهان صعود کرد. مبارکش باشد

بهترین شهرها

2010-05-27T11:46:00.000-07:00

افسوس... شهر زیبایمان باز هم یک پله سقوط کرد در فهرست بهترین شهرهای دنیا

ونکوور تا سال 2003 سه بار اول شده بود در دنیا، از نظر کیفیت زندگی. از 2004 تا پارسال سوم بود همیشه. امسال با اوکلند نیوزیلند به اشتراک چهارم شد

طرفه آن که چهار شهر کانادا در بیست وپنج شهر اول جا دارند و هیچ شهری از ایالات متحد نیست در این بین. از نظر محیط زیست کلگری از استان آلبرتا اول رتبه را کسب کرده و ونکوور سیزدهم است

فهرست پنجاه شهر برتر را ببینید

دو خاطره از فرزند مؤسس بیمارستان پورسینای رشت

2010-05-09T16:21:00.000-07:00

سالها پیش، پدرم بهمن پیربازاری، قصه‌هایی از نهضت جنگل برایم می‌گفت و از حضور پدرش محمدعلی خان در آن نهضت با عنوان کمیسر مالیه. بعد هم با داستانهایی از تاسیس مریضخانه پورسینا بعد از ختم نهضت ادامه می‌داد... محمد علی پیربازاری دانشجوی طب بود در دارالفنون تهران. آن گاه که باخبر شد از آغاز مبارزه میرزا کوچک با بیگانگان، دفتر را بست و قلم را کنار نهاد و به یاری میرزا شتافت. داستان رشادتهای جنگلیان بر هر سر بازاری هست، نیاز به بازگویی این بنده نیست. بویژه کتاب جامع سردار جنگل به خامه ابراهیم فخرایی شهره عام و خاص است. اینجا فقط مایلم دو خاطره بازگو کنم از زبان پدرم در مورد بیمارستان و پدر بزرگم، به بهانه مراسم هشتادمین سالگرد افتتاح آن در ششم خرداد ماه

خاطره اول از نخستین روزهای افتتاح بیمارستان است. محمدعلی خان به یکی از کشورهای اروپایی، گویا بلژیک، درست خاطرم نیست، پتوهای مورد نیاز مریضخانه را سفارش داد، بعد از تشریفات استعلام بها از چند تولیدی، آن چه امروز به مناقصه معروف است. شرکت بلژیکی پتوها را به رشت فرستاد و در اختیار بیمارستان گذاشت. نماینده شرکت، سر خود یا به دستور، معلوم نیست، دو یا سه تخته از پتوها را به در منزل محمدعلی خان برد و به بانو بمانی، همسر مؤسس بیمارستان تحویل داد. بمانی بانو هم، بی‌خبر از همه جا، پتوها را گرفت. غروبی که محمدعلی خان به منزل رفت، چشمش به پتوها افتاد، از بانو پرسید قصه را. همه فرزندان اتفاق دارند بر این که آن تنها باری بود که صدای محمدعلی خان بر بانو بلند شد و فریاد زد چرا اینها را تحویل گرفتی، این مردک خود شیرین کرده و این را شیرینی داده تا باز از ایشان خرید کنیم. بلافاصله بسته پتوها را به گماشته سپرد و به بیمارستان فرستاد. فردا روز دستور داد بهای پتوها با احتساب آن دو سه تخته محاسبه و پرداخت شود

خاطره دوم اما، از جایی است که بیمارستان پا گرفت و اسمی به هم زد و رسمی. روزی رضا شاه که از گیلان دیدن می‌کرد، گذارش به بیمارستان پورسینا افتاد. بعد از بازدید مفصل و کامل، به محمدعلی خان تبریک گفت موفقیت در احداث و اداره مریضخانه را. گفته شده آن روزها وقتی رضا شاه تعریفی می‌کرد از مالی، صاحب مال الزام داشته آن را پیشکش کند بی‌درنگ. محمدعلی خان تمجمج کرد در بر زبان آوردن لفظ پیشکش، رضا شاه برافروخت، ولی خود را ضبط کرد و بعد از چند لحظه به محمدعلی خان امر کرد با موکب ملوکانه به تهران رود و عین پورسینا را در پایتخت بسازد و راه اندازد. سخن کوتاه، محمدعلی خان ناگزیر امتثال امر کرد، به تهران رفت، ولی قبل از آن سران و خوانین گیلان را واسطه کرد تا شاه را از این خیال منصرف کنند. به تهران که رسید، به فضل پروردگار بلا دور شده بود. شاه با خنده و مزاح گفت ای ممدلی خان، چند نفر را واسطه کردی؟ صاف به من می‌گفتی دلت با ما صاف نمی‌شود، یا اسیر در گیلان است. برو. همین که یک پورسینا را خوب اداره کنی برای مملکت کافی است

گفت وگو با تارا کمانگر

2010-05-03T12:29:00.000-07:00

تارا کمانگر، پیانیست جوان فارغ‌التحصیل از هاروارد، در ماههای اخیر چند برنامه با گروههای موسیقی غیر کلاسیک اجرا کرد، از جمله کیوسک و محسن نامجو. بر آن شدم علت را از دست اول، از خود تارا جویا شوم

حاصل کار گفت وگویی شد کوتاه و بسیار صمیمانه. در مجله گفت وگوی هارمونیک ببینیدش

پیانو نوازی از دیار هاروارد، قسمت اول

پیانو نوازی از دیار هاروارد، قسمت دوم

غبار خاطرات، قسمت پنجم

2010-05-01T18:19:00.000-07:00

خواهر وسطی، مثل پسرک بود، شیر مادر نگرفته بود، شیر خشک کلیم خورده بود. به طنز می‌گفت من و تو همشیره‌ایم! کارهای عجیبی می‌کرد این خواهر. شیطان بود به روایت بزرگ‌ترها. می‌گفتند وقتی پسرک نو زاده شده بود، سر وقتش می‌رفته و مثلا انگشتهایش را برمی‌گردانده، ببیند تا کجا می‌رود! روزی با پسرک دزد و کلانتر بازی می‌کرد. دزد را دستگیر کرد خواهر کلانتر، دستها و پاهایش را طناب پیچ کرد. فرمان داد راه برود. پسرک دزد دو سه قدمی رفت، به درگاهی در که رسید، نقش زمین شد، با صورت رفت روی درگاهی، غرق خون شد. مادر دوید، آسیمه سر. خواهرک را کنار زد. پسرک را برد لب حوض. هر چه می‌شست، خون بیرون می‌زد، بیشتر. بعد چه شد... غباری نشسته بر تصویر خاطره

کمی بعد که سریالهای ماوریک و بعد بت ماسترسون از تلویزیون ملی ایران پخش شد، پسرک مجبور کرد برایش اسباب کامل وسترن بازی خریدند. دو سه تا تفنگ، یک کمربند با جای فشنگ، دو سه تا ششلول ترقه‌ای، ستاره کلانتر، کلاه کابویی، همه چیز. با داد و فریاد پوتیکو اسب سواری می‌کرد، وقتی به راهزنان می‌رسید که بالشهایی بودند چیده کنار دیوار، با مشت آنها را می‌زد. به راحتی می‌شد در عقلش شک کند بیننده

کارتونهای تلویزیون حکایتی دیگر داشتند. فلیکس گربه، کارتون اول و آخر آن روز بود. پشت جلد کیهان بچه‌ها هم چاپ می‌شد. این کیهان بچه‌های پنج قرانی عشق بچه‌ها بود. داستانهای دنباله‌دار یک طرف، قصه‌های مصور طرف دیگر. راپونزل، موهایت را پایین بینداز... آینه، بگو که زیباتر است... میکی موس، دانلد داک و برادرزاده‌ها... بعد اطلاعات کودکان و نوجوانان هم درآمد. کیهان بچه‌ها نشد اما، دیگر چیزی بود

بیرون که می‌رفت با مادر، سیاحت می‌کرد دور و اطراف را. تاکسیها بیشتر فیات بودند و مرسدس که در جلویش از جلو باز می‌شد. بعدها فقط در فیلمهای نازی بازی فرنگی می‌شد دیدش و بعدترها در فیلمهای شهرک سینمایی داخلی. گلگیرها سفید بودند و باقی بدنه مشکی. تاکسیهای دیگری هم بودند، کمتر. مثل واکسال، اگر درست در خاطر مانده باشد

پنج ساله که شد، دیگر یاید کت می‌پوشید و فکل می‌زد. مادر به نزد استاد خاچیک بردش، خیاطی که در خیابان حافظ بالاتر از چهارراه یوسف‌آباد خیاط‌خانه کودکان داشت. برایش شلوار دوخت از فاستونی طوسی، و کت سرمه‌ای با دکمه‌های طلایی و جیبهای از رو. روی جیب پوشت نقشهایی از شیر و شمشیر و نشانهای خانوادگی اصیلزادگان اروپا. پاپیون کشی هم ار ملزومات این ملغمه بود، هنوز زودش بود برای کراوات راستی. بعد هم جهازش تکمیل شد با ارسی ورنی از کفش فروشی فردوس در خیابان شاه. این خیاط و این کفاش تا سالها همراهش بودند

لباس که راست شد بر قامتش، به فکر مدرسه افتادند. هر چه گشتند بهتر از جهان تربیت نیافتند برایش. شهریوری بود، به روایتی خوش شانس که یک سال دیرتر نمی‌رفت به مدرسه. بسیار کسان فرزندان متولد مهر و آبانشان را شهریوری سجل می‌گرفتند که در اول روز مهر ماه شش ساله تمام باشند و مجاز برای شروع مدرسه. مادر بردش به نزد دکتر بنی‌احمد، مدیر مدرسه. دکتر در اتاقش پذیرفت مادر و پسر را. با انگشتها چند سؤال شمردنی کرد و جواب درست گرفت. پسرک جواز ورود به جهان تربیت گرفت. دبستانی که نقشی فوق عادی داشت در تربیت پسرک در ادب و شعر و ادبیات و هنر، تا آخر عمر

غبار خاطرات، قسمت چهارم

غبار خاطرات، قسمت ششم، به زودی

خاطرات جهان تربیت

شعرهای پیانو، تکمله

2010-04-10T19:24:00.000-07:00

در پست قبلی شعرهای پیانو، اتودها و بالادها از قلم افتاد، از آثار محبوب و پر شنونده شوپن. اینجا اضافه می‌کنم

پیانو موری پراهیا

اتودها قسمت اول

اتودها قسمت دوم

اتودها قسمت سوم

پیانو تاماس واساری

بالادها قسمت اول

بالادها قسمت دوم

شعرهای پیانو

غبار خاطرات، قسمت چهارم

2010-04-03T18:52:00.000-07:00

از صحنه‌هایی که هرگز از خاطر پسرک محو نشد، بساط آقای آمپول‌‌زن بود. هم تصویرش ماند و هم بوی خاصش! یک کیف کوچک قهوه‌ای داشت آن آقا، از آن یک سینی کوچک فلزی در می‌آورد و یک چراغ الکلی. در سینی آب می‌ریخت، سرنگ شیشه‌ای بزرگ و سوزن بلند و کلفت را در آب می‌گذاشت تا روی چراغ الکلی بجوشد. بعد سوزن را با پنس سر سرنگ می‌گذاشت، دارو را می‌کشید، و با سوزن بالا گرفته سراغ پسرک می‌رفت، جلاد مجسم بود در آن لحظه

بعد از آمپول، معمولا با یک بستنی آرام می‌کردندش. عاشق بستنی چوبی کیم بود، به خصوص وقتی نوع بادام دارش به بازار آمد، که روی شکلات بیرونی خرده بادام داشت. پوپ دوقلو هم دوست داشت، چون دوبله بود. تازگی بستنی پوپ دو رنگ در ظرف بلوری هم آمده بود که یک قران گران‌تر بود، ولی ظرفش را نگه می‌داشتند. بستنی چوبی کانادافراست هم بود که به قدر کیم طرفدار نداشت. غذای مریضی هم سوپ بود. هنوز پزشکان تغییر عقیده نداده بودند که پرهیز بی‌معنی است! سوپ هم که دوست نداشت پسرک لجباز، مگر با یک خروار آب‌لیمو. بعد از کلنجار مفصل، آخر مادر راضی می‌شد برایش شیر گرم کند با بیسکوئیت مادر، خیلی دوست داشت این ترکیب را

خانواده اهل سینما بود، ولی فیلم ایرانی تابو بود. مطلقا ممنوع بود. هندی هم. فقط فیلمهای هالیوودی و انگلیسی مجاز بود. مادر عاشق جینا لولو بریجیدا بود و خواهرها عاشق الیزابت تیلور و سوفیا لورن و بریژیت باردو از خانمها، و آلن دلون و مارلون براندو و مارچلو ماسترویانی از آقاها. گاهی بچه‌ها التماس می‌کردند که مثلا سنگام یا سلطان قلبها را همه هم‌کلاسیها دیده‌اند، ما هم برویم و ببینیم، نمی‌شد که نمی‌شد. سینما دیاموند در خیابان روزولت اولین بار فیلمهای هفتاد میلی‌متری با صدای استریوفونیک شش باندی نشان داد، مثل اشکها و لبخندها. سینما آتلانتیک برای رقابت پرده اختصاصی سینه راما نصب کرد و با فیلم دیدنیهای روسیه افتتاحش کرد

پسرک دو پسرخاله داشت که خیلی جور بودند، پسرخاله که نه، یکی پسر پسرخاله، یکی پسر دخترخاله. مادر با فاصله از خواهرها ازدواج کرده بود، این بود که بچه‌ها بیشتر با نسل بعدی هم‌سن و سال بودند. باری، پسرخاله امیر حسنی داشت که قهرمان وزنه برداری ایران و آسیا بود، یک بار هم در المپیک نقره گرفته بود، امیر حسن فردوس. بزرگ‌ترها که به دیدن مسابقه‌ها یا تمرینهایش رفته بودند می‌گفتند بوقت بالای سر کشیدن هالتر فریاد می‌زد یا جدا. نه که سید بود، جدش را صدا می‌زد. پسر امیر حسن فرناد بود. دوست نزدیک پسرک بود. دخترخاله‌ای هم داشت، خواهر حسن، پسرش فرید با پسرک یک روح بودند در دو تن. عاشق. دیوانه هم بودند. مخفیانه تصمیم گرفته بودند که وقتی بزرگ شدند بتمن و رابین شوند. فرید را در پانزده شانزده سالگی به امریکا فرستادند. معلوم نشد چرا نام و نشانش را در یلگه دنیا مخفی کردند از همه. پسرک سالها آرزوی دیدن او را در دل نگاه داشت. ولی وقتی سالهای سال بعد به کانادا کوچ کرد و تلفن پدر فرید را با هزار زحمت پیدا کرد، و تلفن فرید را از آن طریق، جواب شنید به من گفته بودند تو فوت کردی چند سال پیش! بعد هم دیگر جواب سلامش نداد. این نیز گذشت

مادر ماهی یکی دو بار با دوستان دیدار داشت، به بهانه سفره موسی بن جعفر. گاهی که ناچار می‌شد، پسرک را با خودش می‌برد. به خصوص وقتی سفره در منزل خاله‌اش بود، نزدیک دبستانش در خیابان بهار. وای که چه خوشمزه بود کاچی سر سفره، و البته آجیل مشکل گشا. یک بار شنید که خانمها می‌گفتند اگر کسی نذر کند ظرفی چیزی از سر سفره بردارد، باید بعد از گرفتن حاجت چند برابر آن ظرف را به سفره برگرداند. یک کاسه کوچک را از سفره برداشت و زیرجلکی در کیف مادرش گذاشت. وقتی سرقت در خانه کشف شد، اول باران شماتت بر سرش ریخت که این دزدی است، بعد این داستان نقل محافل خانمها شد و ناز ونوازش پسرک که چه کار بامزه‌ای کرده بود. چهره مهربان خانم فرخ‌رو پارسا همیشه در خاطرش ماند. خانمی که در کوچه فردوس جاده شمیران همسایه خاله جان بود و گاهی به سفره‌ها می‌آمد. می‌گفتند وزیر است، ولی نشانی از کوکبه صدارت در او نبود

غبار خاطرات، قسمت سوم

غبار خاطرات، قسمت پنجم

جلالی نائینی

2010-04-01T07:26:00.000-07:00

محمد رضا جلالی نائینی درگذشت. مردی که فارغ ار فعالیتهای سیاسی، همراه با دکتر نذیر احمد بهترین نسخه معاصر حافظ را تصحیح و منتشر کرد

امتیار باارزش این نسخه، گردآوری همه روایتهای هر غزل در پانوشتهاست، طوری که خواننده علاقه‌مند مخیر است در انتخاب روایتی که به سلیقه و برداشتش نزدیک‌تر به واقع است

یادش گرامی است، روانش شاد است، بی‌تردید

گرم کردن قبل از کنسرت

2010-03-24T19:14:00.000-07:00

ترجمه آزاد از استرینگز دیلی، نشریه اینترنتی روزانه مجله استرینگز

شاید بتوان گفت نوازندگان زهی در هیچ مورد بدتر و سهل‌انگارتر از گرم کردن پیش از شروع کنسرت نیستند! بیشتر نوازندگان اصلا گرم نمی‌کنند، ولی بعضی از نوازندگان برای خود برنامه مدونی(1) برای گرم کردن دارند که ممکن است ده دقیقه یا بیشتر طول بکشد

گرم کردن نیاز به زمان طولانی ندارد. دیده شده نوازندگانی تا نیم ساعت هم گرم می‌کنند، ولی این را بیشتر باید تمرین خواند تا گرم کردن! برای این منظور حدود ده دقیقه می‌تواند کافی باشد به عنوان یک حد اقل، و پانزده دقیقه قطعا می‌تواند عالی باشد به عنوان حداکثر

آلیس کودلو که سی وپنج سال است ویولا نواز اول ارکستر سنفونیک شارلوت است می‌گوید، گرم کردنش قبل از کنسرت به طور معمول پانزده دقیقه طول می‌کشد. اضافه می‌کند در زمستان، گرفتن دست زیر آب گرم بعد از رسیدن به تالار هم باید به این زمان افزوده شود

نوازندگانی که مشکل تاندون دارند، یا در شانه یا آرنج اشکال دارند، باید حتی قبل از باز کردن جعبه ساز به نرمشهای کششی بپردازند. هر پزشک عمومی می‌تواند نرمشهای کششی مناسب هر نوازنده را آموزش دهد

کودلو کارش را با کشش دستها شروع می‌کند. دستها را باز می‌کند و تا نوک انگشتان کاملا می‌کشد و آرام رها می‌کند، و این سیکل را چند بار تکرار می‌کند. سپس نوبت مچها می‌رسد که با حرکت دایره‌ای بکشد. بعد هم به انگشتان می‌رسد، هر انگشت را جداگانه قوس می‌دهد و باز می‌کند، یکی بعد از دیگری. تازه بعد از این به سراغ سازش می‌رود

باید توجه داشت در جریان گرم کردن با ساز، دست چپ زیاد خسته نشود. کودلو با تمرین آهسته و ملایم تریل شروع می‌کند، روی هر چهار سیم به نوبت. اول روی بم‌ترین سیم، تریل انگشت اول و دست باز می‌گیرد، خیلی ملایم و بدون فشار زیاد، بعد تریل دوم با اول، سوم با دوم، و چهارم با سوم، و بعد به سیم بعدی می‌رود

آلیس گاهی هم به اتودهای سوچیک رو می‌آورد، هر چند این اتودها غالبا مورد نفرت نوازندگان هستند! شاید موسیقی زیبایی نباشند این اتودها، ولی برای گرم کردن با انگشت گذاریهای متنوع خیلی خوبند. کودلو پنج یا شش گام ماژور و مینور را از بم به زیر و از زیر به بم می‌رود، خیلی آهسته، با کمترین فشار، و بدون ویبراسیون

کودلو برای گرم کردن دست راست از آرشه‌های کامل شروع می‌کند، و خیلی نرم و ملایم همه نتها را با کل طول آرشه می‌زند. بعد از پنج دقیقه، چند گام سه اکتاوی می‌نوازد، ابتدا آهسته و بعد تندتر. چند گام ماژور و مینور را با تنهای طولانی مثل گرد می‌زند، و کم‌کم دو نت و سه نت و بیشتر را با یک آرشه می‌نوازد. این هم حدود پنج دقیقه طول می‌کشد

بعد از همه این کارها، کودلو گرم کردن را کافی تلقی می‌کند و می‌رسد به تمرین، یعنی نواختن پاساژهای مشکل قطعاتی که باید در برنامه اجرا شوند، ابتدا آهسته و به تدریج با سرعت اصلی. می‌گوید این مراحل کاملا برای آمادگی قبل از کنسرت کافی است. نباید همه انرژی را صرف گرم کردن قبل از برنامه کرد

توضیح (1) چند بار خوانندگانم پرسیده‌اند در خصوص افزودن یای وحدت یا نکره به صفت به جای اسم، یک بار پاسخ دهم برای همیشه. من متخصص ادب فارسی نیستم، هیچ ادعا هم ندارم، راست می‌گویم، نه به اطوار. ولی چندان بی‌اطلاع هم نیستم از دستور زبان فارسی، علوم بدیع منثور و منظوم، و صرف و نحو. آن قدر می‌دانم که صفت نکره و معرفه ندارد و یا، چه نشان وحدت و چه نشان نکره، باید به اسم بچسبد نه به صفت، پس باید گفت برنامه‌ای مدون. اما در زبان روز چنان این غلط رایج شده که خلافش دور از فصاحت است. پسر خوبی است به جای پسری خوب است، و پرتقال آبداری است در جای پرتقالی آبدار است نمونه‌های دیگری است... حالا که دیدم "است" را چندین بار تکرار کرده‌ام در یک گله جا، همین جا اضافه کنم، جای دیگر هم گفته‌ام، من تکرار را بد نمی‌دانم، سهل است، گاهی دوستش دارم که آهنگی به کلام می‌دهد

شعرهای پیانو

2010-03-20T18:13:00.000-07:00

به میمنت دویستمین سالگرد تولد آهنگساز محبوبم شوپن، و هم به مناسبت نوروز، آثار پر شنونده او را برای علاقه‌مندان گردآورده‌ام من‌‌باب عیدی، با اجراهایی متنوع. امیدوارم مورد پسند باشد

پیانو کلادیو آرائو

والسها قسمت اول
والسها قسمت دوم
والسها قسمت سوم

پیانو امانوئل اکس
مازورکاها
اسکرتزوها قسمت اول

اسکرتزوها قسمت دوم

پیانو مارک آندره هاملن

بارکارول
سونات دوم
سونات سوم قسمت اول
سونات سوم قسمت دوم

پیانو لنگ لنگ، فیلامونیک وین، رهبر زوبین میتا

کنسرتوی یکم قسمت اول

کنسرتوی یکم قسمت دوم

کنسرتوی دوم قسمت اول

کنسرتوی دوم قسمت دوم

پیانو موری پراهیا

امپروپتوها

بارکارول

پیانو ماریزیو پولینی

نوکتورنها قسمت اول

نوکتورنها قسمت دوم

نوکتورنها قسمت سوم

نوکتورنها قسمت چهارم

پیانو ماریزیو پولینی

پرلودها قسمت اول

پرلودها قسمت دوم

پیانو نیکلایی لوگانسکی، ویولنسل الکساندر نیازوف

سونات ویولنسل قسمت اول

سونات ویولنسل قسمت دوم

شعرهای پیانو، تکمله

شاعر پیانو دویست ساله شد

2010-02-21T13:27:00.000-08:00

سال بزرگداشت شاعر پیانوست، یا باید باشد. دویست سال پیش از این در چنین روزی پا به عرصه گذاشت شوپن. از بهترین رومانتیکها بود، از بهترین زیبا نویسان بود، و بهترین پیانو نویس بود بی تردید. چندان بیشتر از موتزارت عمر نکرد، سی ونه سال فقط. ولی نفیس‌ترین آثار تاریخ موسیقی را برای پیانو سولو به یادگار گذاشت

فردریک فرانسوا شوپن روز بیست ودوم فوریه 1810 در دهکده زلازواوولا متولد شد، در دوک نشین ورشو در لهستان. در بیست سالگی ورشو و خاک وطن را ترک کرد، ابتدا به قصد اتریش. پس از قیام نوامبر و پیروزی اشغالگران روسی، شوپن هم به خیل مهاجران لهستانی پیوست و به فرانسه رفت

در پاریس با تصنیف موسیقی و تدریس پیانو به زندگی مرفهی دست یافت. گاهی هم کنسرتی عام برگذار می‌کرد. بعد از چندین ارتباط عاشقانه نافرجام با بانوان لهستانی، سرانجام دل به اورور دوپین بست، نویسنده فرانسوی که البسه مردانه دربر می‌کرد، به دلیل گرایش مردانه. همین هم سبب شد که نام مستعار ژرژساند بر خود نهد و به این نام جاودانه شود در تاریخ ادبیات جهان

آثار شوپن بیشتر برای پیانو سولو تصنیف شده و حتی در معدود آثار دیگری که برای سازهای دیگر از او به یادگار مانده ساز پیشتاز پیانوست. سونات ویولنسل مثلا، یا دو پیانو کنسرتو، که ارکستر جز در ورودی و یکی دو جای دیگر نقشی ندارد. چندین فرم موسیقی پیانو از ابداعات شوپن به شمارند، از قبیل بالاد. در بسیاری فرمهای دیگر هم تحولاتی ایجاد کرد، از جمله در مازورکا، نوکتورن، پولونز، اتود، و پرلود. اما در فرمهای معمول هم کارهایی فوق زیبا از شوپن مانده، مثل والسها که باز هم برای پیانو سولو تصنیف شده‌اند

شوپن در هفدهم اکتبر 1849 در پاریس وفات یافت

پرتره نقاشی شده از شوپن

فتوگراف شوپن

شوپن و ژرژ ساند

پیانوی شوپن

دست چپ شوپن

ژرژ ساند

بازیهای آسیایی تهران

2010-02-17T11:34:00.000-08:00

این روزها، حال و هوای بازیهای زمستانی ونکوور تداعی‌گر بازیهای آسیایی تهران شده، سی وشش سال پیش، تو بگو دیروز... تصاویر پس ذهن چنان شفافند که نه انگار ثلث قرنی بیشتر گذشته از آن روزهای شاد و قشنگ

خواهرم، به عنوان قهرمان تنیس دانشگاه تهران، که یک سال بعد به المپیک دانشجویان مسکو هم اعزام شد، کمک داور بازیهای تنیس بود در باشگاه شاهنشاهی، یک سری کارت تماشاچی هم گرفته بود که به من داد. هر روز صبح زود به باشگاه می‌رفتیم و تا دیروقت شب آنجا بودیم. از ایران، غیر از قدیمی‌ترها مثل تقی اکبری، حسین اکبری، و صدیقه اکبری، همه از یک خانواده، جوان‌ترها هم شرکت داشتند در قسمت غیر تیمی. نامهایی که در خاطرم مانده و در عکس هم می‌بینم، منصور بهرامی، علی مدنی، کامبیز درفشی‌جوان، صفر خدایی، محرم خدایی، و برادران صالح. بازیهای فینال انفرادی خوب در خاطرم مانده، تقی اکبری ساعت دو بعدازظهر با هیرایی از ژاپن مسابقه داشت، هیرایی از چند روز قبل بازیهای تقی را از سکوها تماشا می‌کرد و نت برمی‌داشت، تقی خان اکبری اما، ظهر آن روز چلوکباب سیری نوش جان کرد و بازی را باخت

باز هم یک سال عقب‌تر می‌روم... مسابقات جوانان آسیا در امجدیه. زوج علی مدنی و منصور بهرامی نمایدگان ایران هستند. در قسمت تیمی بعد از هند دوم می‌شوند. در قسمت غیر تیمی، در انفرادی به مقامی قابل توجه نمی‌رسند، ولی در دوبل دوم می‌شوند. از همان موقع منصور بهرامی تمام روز را تمرین می‌کند و مرتب دور زمینها می‌دود. با همین جدیت و پشتکار، تنها ایرانی می‌شود که به مسابقات جایزه بزرگ راه می‌یابد و تا رنک زیر صد هم پیش می‌رود، پیش از آن که ارغوان رضایی، سی سال بعد ظهور کند و به رنک زیر پنجاه(1) دست یابد

در عکس، بعد از فینال دوبل که منصور و علی باخته‌اند و منصور بسیار غمگین است، خواهرم با کاپ مقام دوم سربه سر منصور بهرامی می‌گذارد تا هوایش عوض شود. من هم با استفاده از فرصت عکسی می‌گیرم از بازیکن محبوبم

توضیح (1) همین الآن رنکینگ این هفته را نگاه کردم، ارغوان بیست ویکم است... زنده باد

حادثه لژسواری در المپیک

2010-02-16T14:52:00.000-08:00

بعد از حادثه تلخ فوت لژسوار گرجی در تمرین، فقط چند ساعت قبل از افتتاح بازیهای زمستانی ونکوور، نوک قلمها تیز شد برای حمله به کانادا و دولت کانادا و مسؤولان کانادایی برگذاری بازیها. بامزه است، هفت سال است می‌بینم و می‌شنوم که این سرزمین زیبا منفور این عده است، ولی ترکش نمی‌کنند، سهل است، از روز اول ورود مهاجران جدید یقه می‌درانند که تا دیر نشده برگردید که این دیار مدینه نیست، چه رسد به فاضل

باری، لازم دیدم از دید تخصصی دو سطر توضیح دهم. خواستم بگویم از دیدی بی‌طرف، دیدم این کلیشه نخ نما به قدری بی‌مزه شده که هیچ‌کس باورش نمی‌کند. پس راستش بگویم که من عاشق ونکوورم و عاشق کشور دومم کانادا. روزنامه‌نویس و خبرنگار هم نیستم که خودم را مجبور کنم به بی‌طرفی. با این همه، این توضیحم کاملا تخصصی است

شرکت مهندسی مشاور سندول، که بعد از گلاتمن-سیمسون دومین شرکت کانادایی است که در گروه سازه‌اش کار کرده‌ام، قبل از پیوستن من به این گروه، طراحی پیستهای پرش اسکی در ویسلر را برعهده گرفت و این پروژه پس از افتتاح، جایزه بهترین سازه سال 2008 انجمن سازه‌های فولادی کانادا(1) را دریافت کرد. هر چند در تیم این پروژه نبودم، به عنوان عضوی از گروه سازه سندول شاهد بودم، پس از اتمام طراحی و اجرای این پیست، حداقل سه بار، تا جایی که من اطلاع دارم، نمایندگان کمیته بین‌المللی المپیک از پروژه بازدید کردند و اشکالهایی را تذکر دادند که رفع شد، تا در نهایت جواز مطابقت آن با استانداردهای کمیته صادر شد. مقصود این که بی‌تردید استاندارد بودن پیستهای لژ هم بارها بازرسی شده و جواز لازم از کمیته بین‌المللی المپیک دریافت شده قبل از بازیها. اگر هم پیست مشکلی داشته، که نداشته، اگرنه مقامات گرجی فریادشان به آسمان رسیده بود، گناهش بر گردن استانداردهای جهانی است و نه مسؤولان کانادا یا بریتیش کلمبیا یا ونکوور. در حرفه ما هم، اگر آیین‌نامه‌ها و استانداردها رعایت شوند، در صورت بروز مشکلی برای ساختمان، مهندس طراح مسؤول نیست. بد نیست اضافه کنم، کمیته بین‌المللی المپیک در بیانیه‌ای که یک روز بعد از حادثه صادر کرد همه این موارد را با صراحت اعلان کرد، اگر می‌شنیدند، نیازی به این توضیح من نبود

نمی‌توانم همین جا اضافه نکنم این افتخار را که سازه ساختمان کانونشن سنتر ونکوور هم همین جایزه بهترین سازه را، پس از افتتاح در سال 2009 دریافت کرد، همان ساختمانی که عضو تیم طراحی آن بودم در شرکت گلاتمن-سیمسون

بد نیست دو کلمه هم در مورد تظاهرات ضد المپیک بنویسم، که طی آن پنجاه شصت نفر آنارشیست، که همیشه همه جا هستند، با شکستن شیشه‌های قدی فروشگاههای مرکز شهر می‌خواستند شادی و جشن دو میلیون ساکن ونکوور و سیصدهزار مهمان را برهم بزنند. این عده در روز افتتاح هم دو جا راه را بر حامل مشعل بستند و پلیس ونکوور، که تصور باز کردن راه با خشونت را هم نمی‌کرد، هر دو بار مسیر را تغییر داد، ولو به بهای دیر رسیدن مشعل به استادیوم و مراسم افتتاح. ولی وقتی این عده صندوقهای فروش روزنامه را از جا کندند و شروع کردند به شکستن شیشه‌ها، دیگر پلیس درنگ نکرد در مواجهه با آنان، که به دستگیری هفت نفر منجر شد. و البته دو میلیون هم‌شهری ونکووری که با مالیات حقوق می‌دهیم به پلیس، انتظاری دیگر نداشتیم. تصویر بامزه‌ای که از این برخوردها منتشر شده جوان موبوری را نشان می‌دهد که به نظر نمی‌رسد حتی یک در هزار ژن بومی امریکای شمالی داشته باشد، بر پلاکاردش نوشته در سرزمین غصبی المپیک برگذار نکنید

(1) Canadian Institute of Steel Construction, CISC

روز عاشقان مبارک

2010-02-14T01:00:00.000-08:00

روز عاشقان بر همه عاشقان مبارک

غبار خاطرات، قسمت سوم

2010-02-08T15:08:00.000-08:00

کجا بودیم؟ بله... بعد از فیروز، آن بچه میمون کوچک، سگ کوچکی کادو گرفت مادر از یک دوست، اسمش را هانی گذاشتند. بعد از هانی هم همیشه گربه‌های خوشگل کرمانی در منزل داشتند

صحبت از کرمان شد... سالها پیش از آن، زمانی که خواهر ارشد سه ساله بود و خواهر دوم دنیا آمد، پدر توسط دوستی در کرمان، زنی برای پرستاری بچه‌ها پیدا کرد، اهل رفسنجان بود، جدا شده از شوهر دست به کتک، و با یک چشم از دست داده بر اثر آبله. روایت بود که وقتی خواستند اولین حقوق ماهانه‌اش را بدهند گفته بود من کسی را ندارم و عاشق این بچه‌ها شده‌ام. با چادر سفید به این خانه آمدم، با کفن سفید خواهم رفت. که همین هم شد

بچه‌ها ننه صدایش می‌کردند و بزرگ‌ترها بی‌بی. هم پرستاری بچه‌ها می‌کرد و هم نظارت بر کارهای خانه. بعدها که پسرک به سامان رسید و هر پنج بچه بزرگ شدند، ننه را مادر بزرگ معرفی می‌کردند به دوستان، با یک دنیا عشق و علاقه و احترام. تا یادم نرفته، ننه در رفسنجان یک مکتب‌خانه داشت، و این بود که به بچه‌ها فارسی و قرآن هم درس می‌داد. حافظ را هم از بر داشت. سالی دو سالی چند روز به رفسنجان می‌رفت تا برادرش را ببیند، تا برادر هم فوت کرد و طفلک دیگر هیچ کس را نداشت. فقط شاه عبدالعظیم برایش ماند که دو سه ماهی یک روز برای زیارت می‌رفت. گاهی پسرک را هم همراه می‌برد. سهم پسرک از این سفرها سوت سوتک بود و آب‌نبات و شکرپنیر

قدری به عقب برگردیم... پدر از اهالی رشت بود، پدر پدر محمدعلی، در سال آخر طب در دارالفنون دست از تحصیل کشید و در جنگل به میرزا کوچک خان پیوست و عنوان کمیسر مالیه نهضت را از خود کرد. بعد از پایان نهضت، بیمارستان پورسینای رشت را تاسیس کرد و بعد هم کتابخانه ملی آن شهر را. مادر پدر بمانی بود، اسمش را می‌گویم، بمانی. از شیرزنان گیلان بود که به پای محمدعلی سواری می‌کرد در جنگل. پدر دو برادر داشت و یک خواهر. برادر بزرگ‌تر تا سرهنگی پیش رفت در نظام، در جنگهای با اشرار فارس پایش تیر خورد و بازنشست

مادر اصفهانی بود. پدر مادر والی اصفهان و یزد بود، امروز استاندار می‌گویند. در اصفهان همسری داشت و از او سه دختر. در شهرضا یا قمشه همسری دیگر برگزید و از او دختری دیگر نصیب برد. در یزد هم زوجه سومی اختیار کرد و از او هم صاجب دختری دیگر شد. مادر از اولین زنانی بود که از مدرسه امریکاییهای اصفهان دیپلم متوسطه گرفت و آموزگار دبستانهای دخترانه شد. روایتی در فامیل هست که احمد شاه ارشد دختران پنج گانه امیر فردوس را خواستار شد، او به بهانه‌ای جواب رد داد، می‌گفت ستاره اقبال قجر رو به افول است و دخترم آواره و سرگردان خواهد شد

پدر که دبیرستان نظام را طی می‌کرد، روزی روزگاری با دسته و گروهش برای مراسمی به اصفهان گسیل شد. در روز رژه محصلان نظام، مادر با دوچرخه به تماشا رفت و در کنار معبر به تماشا ایستاد و بیرق تکان می‌داد. دو جوان چشم در چشم شدند. همین شد که پاها در یک کفش کردند و تا ازدواج نکردند آرام نگرفتند. دو سه سالی در منزل والدین در رشت ساکن شدند و بعد به تهران کوچیدند

اما پدر دوستانی در گیلان پشت سر گذاشت. یک بار به دعوت یکی از این دوستان، آقای کاس‌آقایی که ساکن بندر پهلوی بود، به سفری به این شهر رفتند. در منزل خانواده کاس‌آقایی پیانویی بود، از نوع ایستاده یا دیواری. پسرک درش را باز کرد. در یک نگاه مسحور شستیهای سیاه و سفید شد. انگشتی بر آنها کشید. ناله ساز درآمد. معلوم بود موتزارتی دیگر در راه نیست! ولی خوب، احساسی نشان داد پسرک نسبت به ساز. مادر صدایش کرد و گفت دست به پیانو نزند. خانم کاس‌آقایی ضامنش شد. بچه کاری نمی‌کند، بگذارید بازی کند... این اولین بار بود که پسرک صدایی زنده از سازی می‌شنید، خارج از جعبه رادیو و صفحه گرامافون

غبار خاطرات، قسمت دوم

غبار خاطرات، قسمت چهارم

اتود دوازدهم

2010-01-28T15:16:00.000-08:00

شوپن، شاعر پیانو، بیست وچهار سرمشق نوشت برای ساز محبوبش، دوازدهمی در دو مینور اپوس 10 نمره 12 معروف شده به اتود انقلابی. حوالی 1831 تصنیف شده این اتود، همان سالی که مردم لهستان قیام کردند و به قیام نوامبر معروف شد

قیام نوامبر یا انقلاب کادت برخوردی مسلحانه بود در مبارزه با تسلط امپراتوری روسیه بر لهستان و اوکراین و در روز بیست ونهم نوامبر 1830 در ورشو شروع شد، ابتدا از طرف جوانان، ولی بعد اکثر لهستانیان به جنبش پیوستند

باری، شوپن اتودهای بیست وچهارگانه را در دو شماره اپوس 10 و 25 انتشار داد، هر یک شامل دوازده سرمشق. این اتود انقلابی دوازدهمی است از اپوس 10 و هکذا دوازدهمی است در کل. این مجموعه به دوست نزدیک و یار همیشه همراه شوپن تقدیم شد، فرانز لیست، که خود پیانیستی بی‌همتا بود، نظیر پاگانینی در ویولن

وقتی قیام نوامبر شروع شد، بیست وهفت روز بود که شوپن ورشو را ترک کرده بود به قصد اتریش. بیمار بود، افسرده بود، و اندوه زده. کاری از این پیانیست ظریف بر نمی‌آمد. پس دست به کار تصنیف شد. چند اثر نفیس او حاصل این رویداد است، بهترین آنها همین اتود دوازدهم. بعد که قیام شکست خورد، شاعر عاشق که ماری وودزینسکی زیبا را هم در وطن پشت سر گذاشته بود، هجرت کرد به فرانسه و مقیم دائم پاریس شد

اجرای زیبای هوروویتز را بشنوید: اتود انقلابی، اپوس 10 نمره 12 در دو مینور

المپیک زمستانی 2010 ونکوور

2010-01-03T18:23:00.000-08:00

با برآمدن سال نو، بالاخره نزدیک شدیم به المپیک زمستانی 2010 ونکوور. چهل روزی بیشتر نمانده دیگر

یادم آمد که تازه به این دیار آمده بودیم، روزی که خبر رسید شهرمان برای این بازیها انتخاب شده، چه کردند همشهریان، از بوق زدن ماشینها تا بزن و بکوب مردم در خیابانها

باری، شش هفت سالی گذشت، با بر هم زدن چشمی. چند عکس پیدا کردم از نشانه‌های بازیها، دو عکس هم که خودم از ساعت رسمی بازیها گرفته‌ام، همه را اینجا می‌گذارم برایتان. بد نیست اضافه کنم این ساعت شمارشگر معکوس در میدان رابسون نصب شده، رو به روی آرت گالری، پر رفت وآمدترین نقطه مرکز شهر ونکوور. سطر بالای آن نشان می‌دهد چند روز به شروع رسمی بازیها مانده، و سطر پایین ساعت و دقیقه و ثانیه باقی مانده را نشان می‌دهد. یادم افتاد که مطلبی هم در این مورد نوشته بودم پنج سال پیش

حلقه‌های غول پیکر المپیک در کنار خلیج

عروسکهای بازیها

آرم رسمی بازیها

ساعت شمارشگر معکوس، دو و نیم سال پیش

ساعت شمارشگر معکوس، درست یک سال پیش از شروع بازیها، دوازدهم فوریه سال قبل

تغییرهای اثرگذار دهه قبل

2010-01-01T18:45:00.000-08:00

یک دهه پیش از این که آغاز هزاره سوم با آن همه سر و صدا استقبال شد، هنوز کسی تصور نمی‌کرد که بلک‌بری می‌تواند چیزی غیر از یک میوه خوشمزه باشد. حالا محبوب‌ترین سل‌فون یا گوشی موبیل دنیاست. همیشه با دوستان صحبت بر سر این بود که ما نسلی بودیم که از ارابه و گاری دیدیم تا جمبوجت. گویا هنوز شگفتیهای عصر ما تمام نشده، به یک دهه گذشته که نگاه کنیم، هنوز هم عجایب تازه می‌بینیم

تا جایی که در یک نگاه سریع به نظرم می‌رسد، نوآمده‌ها یا تغییرهای بزرگ دهه قبل عبارتند از

وبلاگ: صدمیلیون بلاگ در فضای مجازی... باور کردنی نیست. ده سال پیش که وبلاگی در کار نبود وقت آزادمان را چه می‌کردیم؟ حیرت انگیز است

بلک‌بری: و البته آی‌فون که بعد از موفقیت عجیب آی‌پاد طراحی شد، پراستفاده‌ترین گوشیهای موبیل هستند، به خصوص در رده مدیران شرکتها. بلک‌بری به تنهایی 28 میلیون کاربر دارد

دوربین دیجیتالی: یادتان هست باید فیلم می‌خریدید؟ سی وشش یا بیست وچهار یا دوازده تایی، آسا صد یا دویست یا چهارصد، نگاتیو رنگی یا اسلاید. بعد باید فیلم مصرف شده را به عکاسی می‌دادید برای ظهور و چاپ... الآن مادر بزرگها هم دوربین دیجیتالی دارند و عکسهای پنجاهمین سالگرد ازدواجشان را ساعتی بعد از جشن برایتان می‌فرستند با ای-میل! با کارتهای جدید حافظه عملا دیگر تعداد عکس بی معنی است و با یک دکمه می‌توان حساسیت را از 50 تا 1600 بلکه بیشتر تغییر داد

سل‌فون: بیشتر از 85 درصد مردم در امریکای شمالی سل‌فون دارند که تلفن موبیل است، اسباب بازی است، دوربین عکاسی است، ای-میل خوان است، و بسیاری کارهای دیگر را حریف است. عجیب است، گاهی برای خرید به بقالی می‌روید و می‌بینید که بانو نوع سس سالاد را در امرنامه مرقوم نکرده، سل‌فون را بیرون می‌کشید، زنگ می‌زنید و می‌پرسید... ده سال پیش چه می‌کردیم؟ یادم نیست

فیس بوک: شبکه اجتماعی خاص هارواردیان در گذشته‌ای نه چندان دور، حالا شده چهارراه ارتباطی 300 میلیون نفر در سراسر جهان. تبادل اطلاعات، عکس، فیلم، و موسیقی در پلک بر هم زدنی بین دوستان استرالیایی و کانادایی در دو سر کره ارض، شگفت‌انگیز است واقعا

گوگل: مایلید بدانید آرمسترانگ در چه سالی قدم به ماه گذاشت و چه کرد؟ به کتابخانه بروید، دهها دایرة‌المعارف باز کنید و صدها صفحه را بگردید تا بفهمید... حالا دیگر خواب و خیال شده این روش، گوگل کنید اسم را، در کسر ثانیه هزاران صفحه اطلاعات دسته‌بندی شده تحویل بگیرید. ده سال پیش، گوگل فقط یک موتور جست وجو بود، حالا در دیکسیونرهای انگلیسی اسم و فعل پذیرفته شده است، گوگل کردن، گوگلی شده، و بسیاری ترکیبهای دیگر

ویکی: یا ویکیپیدیا در اصل، دایرة‌المعارف اشتراکی شده. زندگینامه امین‌الله حسین را در آن ببینید، اگر غلطی در آن دیدید فی‌المجلس اصلاحش کنید. به همین دلیل هم قدری با احتیاط تلقی کنید مطالبش را، ولی ارزشی انکارناپذیر دارد

یوتیوب: از شیر مرغ تا جان آدمیزاد در این سینمای خانگی پیدا کنید. اجرای دیوار برلن برنشتاین از سنفونی نهم را دارد، رقص و آواز بانو آفت و آغاسی را هم دارد. حتی عروسی برادرتان را هم ممکن است در آن بیابید

جی.پی.اس: نقشه هم به همان جایی رفت که خط کش تی و گونیا و قلم رسم رفته بودند. مقصدتان را به جی.پی.اس بگویید و با صدای سوپرانوی سامانتا یا صدای تنور جیمز مسیر را بی اشتباه تا مقصد بروید... کجاست ژول ورن؟ آسیموف کجاست؟ یا در خوابیم، یا داریم فیلمهای علمی-تخیلی می‌بینیم

دی.وی.دی: تی.سون سونی یادتان هست؟ بیست ثانیه طول می‌کشید فیبم کوچک بتاماکس با هزار تق و توق در دستگاه جا بیفتد. بعد وی.اچ.اس آمد، با همان مصیبتها، فقط قدش بزرگتر بود و کیفیت تصویرش کمی بهتر. همه را فراموش کنید. دی.وی.دی همه را کنار زد. هر چند حالا خودش دارد کنار می‌رود با آمدن بلوری، ذکرش باشد برای دهه بعدی، اگر باقی ماند در صحنه

تلویزیون: بیست وچهار اینچ و بعد بیست وپنج اینچ روزگاری بزرگترین اندازه‌هایی بودند که شرکتهای سازنده با هم رقابت می‌کردند بسازند و تصویرش را بهتر کنند. حالا شما بگویید چه اندازه‌ای می‌خواهید، چهل؟ پنجاه؟ صد؟ محدودیتی در کار نیست، فقط دقت کنید در اتاقتان جا شود. قوس صفحه هم البته حالا دیگر صاف صاف شده. صدا استریو یا دالبی است، با هرچند تا بلندگو که بخواهید، در هر اندازه

فرودگاه: اما افسوس، ده سال قبل برای پرواز داخلی نیم ساعت زودتر به فرودگاه می‌رفتیم و حداکثر یک ساعت زودتر برای پروازهای خارجی. جز معدود موارد هواپیما ربایی، خطرهایی مثل انفجار هواپیما یا تصادم آن با ساختمانها گوشه ذهن را اشغال نمی‌کرد. حالا می‌کند

شما به این فهرست اضافه کنید لطفا، فعلا خسته شدم در این روز اول دهه دوم سده اول هزاره سوم. سال نو مبارک

منبع: سرفصلها را از پنجاه موردی که در یاهو نیوز آمده بود انتخاب کردم، توضیحات همه از من است

کریسمس مبارک

2009-12-21T15:07:00.000-08:00

باز هم روزهای زیبای سال رسید. . . کریسمس، تعطیلات، و سال نو مبارک

برای کادو، نتهای قشنگ‌ترین کارولهای(1) کریسمس را برای شما انتخاب کرده ام و تدارک دیده‌ام، آنها را در وبلاگ انگلیسی ببینید و هر کدام را که دوست دارید دانلود و پرینت کنید

با بهترین آرزوها برای همه دوستان، بستگان، و بازدیدکنندگان این وبلاگ

توضیح (1) کارول به ترانه‌های شاد مذهبی گفته می‌شود، و به طور اخص ترانه‌های کریسمس

ویولن کنسرتوی کورنگلد

2009-12-15T12:02:00.000-08:00

ترجمه با تلخیص از مجله استرینگز، شماره دسامبر 2009، صص 29 و 30، نوشته کارولین گولدینگ

در کل رپرتوار کنسرتوهای ویولن، این کنسرتوی رماژور برای من محبوب‌ترین است. اولین بار آن را کاملا اتفاقی شنیدم. در واقع آن روز داشتم به اجرای گیل شاهام و ارکستر سنفونیک لندن از کنسرتوی باربر گوش می‌دادم، بعد از موومان صاعقه‌ای سوم حواسم نبود آی‌پادم را خاموش کنم. قطعه‌ای که به دنبال آمد اصلا به گوشم آشنا نبود. بعد از چند میزان اول عاشق آن اثر شدم، و وقتی تمام شد گشتم و پیدا کردم که ویولن کنسرتوی اریک ولفگانگ کورنگلد است، در رماژور اپوس 35 که نخستین بار در سال 1947 توسط هایفتز اجرا شد. کورنگلد این کنسرتو را به آلما مالر اهدا کرده، بیوه گوستاو مالر که مربی زمان کودکی کورنگلد بود. در این جست وجو روز تولد آلما هم توجهم را جلب کرد، چون با روز تولد خودم یکی بود. باری، تابستان گذشته نت کنسرتو را سفارش دادم و تصمیم گرفتم به رپرتوارم(1) اضافه‌اش کنم

خوب یادم هست، اولین بار که کنسرتو را شنیدم، به نظرم رسید دارم چند قسمت از یک موسیقی فیلم را می‌شنوم. و بعد که خواندم اریک کورنگلد از مصنفان بزرگ موسیقی فیلم در دهه 1930 و اوایل دهه 40 بوده معما برایم حل شد. دیگر به راستی عاشق پاساژهای درخشان و زیبای کنسرتو شدم. از نظر من، کنسرتوی کورنگلد گوهری است گران‌بها در میان همه آثار این فرم

باید بگویم اجرای این کنسرتو هم لذتی وافر دارد. جمله‌های تغزلی، به خصوص در موومانهای اول و دوم، من را در صدای سازم غرق می‌کند و از زمین و زمان فارغم می‌سازد. و بعد آغاز آتشین فیناله اثر را به پایانی بی بدیل رهنمون می‌شود

اما یک توضیه به نوازنده‌ای که قصد فراگیری این اثر دارد: دومین صفحه از موومان اول، جایی که با مودراتو نوبیله مشخص شده، یکی از مشکل‌ترین قسمتهای کار است، فاصله‌های بزرگ بین نتها ورزشی عالی برای دست چپ است و انگشتها را به جست و خیز وا می‌دارد! موومان دوم هم به دلیل پیچیدگی ریتمیک و مشکلاتی که همراهی دقیق سولو و ارکستر دارد، سختی خاص خود را دارد. ولی بر خلاف نظر دیگران که موومان سوم، آلگرو آسایی ویواچه را سخت‌ترین موومان می‌دانند، من آن را بیشتر از دو موومان اول و دوم قابل دسترسی می‌دانم، و با یافتن راه حلی برای چند مشکل تکنیکی ساده می‌شود درآوردنش

شاید روشی که من پیش گرفتم، استفاده از همراه پیانو در همه جلسه‌های تمرین، همراهی سولو و ارکستر را بیشتر قابل فهم کند و فراگیری کل کار ساده‌تر شود

اگر به یوتیوب دسترسی دارید، می‌توانید اجرای هیلاری هان را از این کنسرتو ببینید و بشنوید

موومان یک - موومان دو - موومان سه

توضیح (1) مفهوم این واژه در دیکسیونر میریام-وبستر چنین آمده: فهرستی از نمایشها یا آثار موسیقی که گروه یا شخص مورد نظر آماده باشد اجرا کند. ساده کنم آن را: وقتی نوآموز پیانو خوابهای طلایی را خوب یاد می‌گیرد، در رسیتالی که معلمش برای شاگردان می‌گذارد در برابر اولیا اجرایش می‌کند بی اشکال، و بعد از آن همیشه آماده است در هر شرایطی با کمترین مرور بنوازد آن را، می‌گوییم این قطعه وارد رپرتوار نوآموز شده است. در مورد هنرمندان طراز اول که عموما از نبوغ برخوردارند، می‌توان شرط اجرای حفظی بدون دیدن نت را هم به این تعاریف اضافه کرد

کارناوال بابانوئلها

2009-12-13T13:03:00.000-08:00

یکشنبه پیش کارناوال بابانوئلها بود در مرکز شهر. غیر از عکسهایی که گرفتم، تنها چیزی که یادم مانده سرماست و لرز، در دمای صفر درجه با یک باد عجیب و کم سابقه که دمای دم باد را به ده دوازده درجه زیر صفر تقلیل می‌داد

عکسهای کامل مراسم را در فتوبلاگم ببینید لطفا

استاد فرامرز پایور

2009-12-09T10:34:00.000-08:00

استاد فرامرز پایور هم به قافله بزرگانی پیوست که یکایک رفتند. خبر را در بی.بی.سی فارسی دیدم و اول صبح بسیار اندوهگین شدم. استاد پایور از محبوب‌ترین موسیقی‌دانان من در زمینه موسیقی ایرانی بود. . .هست

نبرد شوالیه‌ها را هرگز فراموش نمی‌کنم، آن گاه که در برنامه‌های گروه فرهنگ وهنر در تالار رودکی، استاد و محمد اسماعیلی با آچلراندوهای فی‌البداهه عجیب در رنگهای آخر کار، همه را به وجد می‌آوردند. در واقع تنها برنامه‌هایی که در تالار رودکی هم‌پای کنسرتهای ارکستر سنفونیک تهران و باله‌ها و اپراها با جدیت دنبال می‌کردم همین برنامه‌ها بود. اعتقاد داشتم فقط استاد پایور توانسته در ارکستراسیون چند صدایی موسیقی ایرانی موفق شود

باری، به قدری مطلب در باره استاد نوشته‌اند که گزاف است هر چه اضافه کنم، فقط خواستم بدانید، اگر هنوز جای دیگر ندیده‌اید

جولیا فیشر

2009-12-01T19:28:00.000-08:00

جولیا فیشر، ویولن نواز آلمانی، در پانزدهم ژوئن 1983 در مونیخ متولد شد. جولیا در نواختن پیانو هم همان قدر حرفه‌ای است که در ویولن زدن، ولی به‌ندرت در کنسرتی جدی به عنوان پیانیست حضور یافته است

مادر جولیا آلمانی تباری است که در اسلوواکی می‌زیست، ولی در سال 1972 به جمهوری فدرال آلمان کوچید. پدرش هم در همان وقت از ساکسونی در آلمان شرقی به غرب مهاجرت کرد

جولیا فیشر اولین درسهای موسیقی را چند روزی قبل از چهارمین زادروزش آغاز کرد. ویولن را با هلگ تلن شروع کرد و پیانو را با مادرش ویرا فیشر. می‌گوید مادرم پیانیست است و من هم می‌خواستم در همین ساز تبحر یابم، ولی چون برادرم هم پیانیست بود مادرم فکر کرد خوب است ساز دیگری هم به خانواده راه یابد! اول با اکراه قبول کردم ولی بعد با همین ویولن ادامه دادم

اما تحصیلات حرفه‌ای جولیا با ورود به کنسرواتوار موتزارت در اوگسبورگ جدی‌تر شد، زیر نظر استادش لیدیا دوبرووسکایا. دیری نگذشت که در آکادمی موسیقی مونیخ پذیرفته شد و کارش را از نه سالگی با آنا چوماچنکو ادامه داد

از آن پس فیشر کنکورهای بین‌المللی بسیاری را فتح کرده، معتبرترینشان، به روایتی، مسابقه نوازندگی لرد یهودی منوهین به سال 1995 که در آن هم جایزه اول مسابقات را برد و هم جایزه ویژه بهترین تکنوازی آثار باخ بزرگ را. اخیرا در سال 2006 هم افتخار بزرگی نصیب جولیا فیشر شد، از او دعوت شد در مراسم دویست وپنجاهمین زادروز موتزارت، ویولن موتزارت را بنوازد، در همان اتاقی که در منزلی در سالزبورگ موتزارت متولد شده بود

در پاییز 2004 شرکت پنتاتن نخستین سی‌دی فیشر را منتشر کرد با عنوان کنسرتوهای روسی. این آلبوم بلافاصله در رده پنج پر فروش‌ترین صفحه برتر جا گرفت و در ژانویه 2005 از مجله معتبر گرامافون عنوان گزیده سردبیر را دریافت کرد. این سی‌دی راه را برای قراردادهای بعدی فیشر گشود و یکی پس از دیگری سوناتها و پارتیتاهای باخ بزرگ، پنج کنسرتوی موتزارت، و کنسرتوی چایکوفسکی را ضبط کرد

جولیا فیشر با ارکسترهای معروف بسیاری از کشورهای جهان برنامه داشته، از قبیل آلمان، ایالات متحد، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، سوئیس، نروژ، روسیه، و ژاپن؛ و با رهبرهایی بنام نواخته، از جمله لورین مازل و سر نویل مارینر. در سال 2003 فیشر در اولین کنسرتی که در تالار کارنگی برگذار کرد دوبل کنسرتوی برامس را نواخت، همراه با هانا چنگ و با ارکستر سنفونیک رادیو باواریا به رهبری لورین مازل. بعد از آن با مارینر و آکادمی سن مارتین این دفیلدز تورهایی بی‌شمار داشته است

سال گذشته، در یکم ژانویه 2008 بود که فیشر به طرزی غافلگیرکننده اولین کنسرت رسمی زندگیش را در نقش پیانیست برگذارد و در آن پیانو کنسرتوی لامینور ادوارد گریگ را به خوبی اجرا کرد. جالب آن که همان شب و در همان کنسرت با ساز اصلی ادامه داد و ویولن کنسرتوی نمره سه سن سانس را زد

این شرح مختصر را با سازهای جولیا فیشر به پایان بریم. او هم اکنون با یک گواداگنینی 1750 که در تابستان 2004 خرید می‌نوازد. قبل از آن چهار سال استراد بوت 1716 را در دست داشت که بنیاد موسیقی ژاپن به امانت در اختیارش گذاشته بود. پیش از آن هم یک گوارنری و یک گاگلیانو در اختیار داشت. فیشر از دو آرشه بیشتر استفاده می‌کند، یکی کپی آرشه تورته هایفتز ساخت توماس گربت، دیگری یک آرشه فرانسوی، فقط به عنوان جانشین برای وقتی که تورته را به دلیل مو انداختن در اختیار ندارد

پرلمن در امریکا

2009-11-24T19:16:00.000-08:00

ایزاک پرلمن، ویولنیست نامداری که از کودکی به فلج اطفال مبتلا شد، به زودی توری را در امریکای شمالی آغاز خواهد کرد با عنوان "پایان دادن به فلج اطفال در جهان". پرلمن در دوم دسامبر با فیلارمونیک نیویورک کنسرتوی سل مینور بروخ را خواهد نواخت، با رهبری دانیل بویکو، جوانی که تازه بر اریکه رهبری دستیاراین ارکستر تکیه زده، و بیست و ششم آوریل سال آینده با ارکستر سنفونیک ونکوور کنسرتوی می مینور مندلسون را اجرا خواهد کرد، با رهبری برامل تاوی. کنسرت نیویورک در تالار آوری فیشر در مجموعه لینکلن خواهد بود و کنسرت ونکوور در تالار ارفه

پرلمن که توانست با اراده‌ای باور نکردنی خود را به بالاترین سطح نوازندگی ویولن در جهان معاصر برساند می‌گوید، این که هنوز فلج اطفال در دنیا قربانی می‌گیرد مسخره است. این مشکلی است که باید فورا ریشه‌کن شود، هیچ بهانه‌ای در این راه پذیرفتنی نیست

تمام عواید این کنسرت در اختیار برنامه 200 میلیون دلاری مبارزه جهانی با این بیماری قرار خواهد گرفت

ترجمه با مختصر حذف و اضافه از مجله استرینگز، شماره دسامبر 2009، ص 18 قسمت اخبار

پنجاه سال با سن مارتین این دفیلدز

2009-11-20T09:24:00.000-08:00

سالها پیش که کودکی بیش نبودم و در سان فرانسیسکو به برنامه موسیقی کلاسیک رادیوی محلی گوش می‌کردم، تصورم این بود که این رادیو به آکادمی سن مارتین این دفیلدز تعلق دارد، چرا که قطعاتی که پخش می‌شد، یکی دو در میان با اجرای این ارکستر بود

سر نویل مارینر لبخندی به لب می‌آورد وقتی ملاقاتم را با او با این یادآوری شروع می‌کنم، در اتاق نشیمن منزلش در لندن. این همان اتاق است که در آن مارینر و عده‌ای دیگر موسیقی‌دان هم فکرش، پنجاه سال پیش اولین بار با هم تمرین کردند، بی آن که بدانند هسته مرکزی یکی از بهترین ارکسترهای مجلسی جهان خواهند شد. مارینر آن وقت سردسته ویولنهای دوم ارکستر سنفونیک لندن بود. می‌گوید همه ما در ارکسترهای دیگر اشتغال داشتیم، ولی دنبال تغییر و مسؤولیتهای بیشتر بودیم. خودمان را به مزاح پناهندگانی می‌خواندیم که از رهبرهای دیگر ارکسترها فرار کرده‌اند

نخستین ایده و هدف این دوستان فراری، کشف و اجرای موسیقی دوران باروک و کلاسیک بود به سبکی تازه. ویولنیست آکادمی، کنت سیلیتو می‌گوید در دهه شصت هنوز موسیقی باروک با ارکسترهای بزرگ اجرا می‌شد. نویل با کمک گرفتن از تخصص یک موزیکولوژیست سعی داشت تعداد نوازندگان را تقلیل دهد و صدایی تمیزتر به دست آورد. به این ترتیب به صدایی صاف‌تر و دقیق‌تر از موسیقی باخ و معاصرانش رسیدیم. چنین بود که اولین جرقه‌های این ارکستر با نوازندگانی قلیل و با هدایت مارینر از جایگاه کنسرت ماستر زده شد

نخستین بار در سال 1958 بود که مدیر هنری کلیسای سن مارتین این دفیلدز، که در میدان ترافالگار بود، جک چرچیل از گروه دعوت کرد تا کنسرتی در آن کلیسا برگذارد. موفقیت دور از انتظار این کنسرت اعتباری برای گروه کسب کرد که به اولین برنامه کاملا حرفه‌ای ارکستر در نوامبر 1959 انجامید، در اجرای آثاری از آلبینونی، کورلی، تورلی، و لوکاتلی، و البته از همان وقت نام آن کلیسا بر ارکستر ماند، هر چند که هرگز پایگاه ثابت ارکستر نشد. مدیر کل ارکستر، دان دی می‌گوید در واقع بیشتر برنامه‌های گروه در تورهای دور و نزدیک اجرا می‌شود و کنسرتهای لندن از پنج برنامه در سال تجاوز نمی‌کند. کل برنامه‌های ارکستر در داخل انگلستان هم از شش تا حد اکثر ده کنسرت بیشتر نیست

در آن نخستین روزها، آکادمی گاه به فستیوالهایی دعوت می‌شد از قبیل ادینبورگ و بث در انگلستان، و اسپانیا و آلمان و ایالات متحد در خارج. اکنون اما قریب سه ربع اوقات گروه در تورها می‌گذرد. سیلیتو به شوخی می‌گوید ژانویه حتما در آلمانیم و بهار قطعا در ایالات متحد. البته غالبا چنین هم هست، مثلا همین سال بعدی، ارکستر از هفتم تا هجدهم آوریل 2010 در امریکای شمالی خواهد بود

فارغ از تورهای متعدد و پیاپی، آکادمی یک تفاوت دیگر هم با سایر ارکسترها دارد: شهرت حاصل از کنسرتها و تورها به ضبط کارهایش منجر نشد، برعکس، ضبط چند کار ارکستر توسط شرکت لویسولیر در 1961 آکادمی را بیشتر به محافل هنری شناساند، چنان که سیلیتو می‌گوید

چندی بعد مارینر متوجه شد که کارهای بی‌شمار از رپرتوار گروه هنوز ضبط نشده، پس به امضای قراردادی با شرکت فیلیپس اقدام کرد، قراردادی که تا آن زمان در رده ارکسترهای مجلسی بی‌نظیر بود. اما برای ضبط سنفونیهای موتزارت، بر اساس این قرارداد، لازم بود ارکستر گسترش یابد. قبل از آن، گروه چیزی جز یک ارکستر مجلسی کوچک هشت نفری نبود. به علاوه برای اجرای سنفونیها دیگر هدایت از جای کنسرت ماستر هم کافی به نظر نمی‌رسید و لزوم یک رهبر مستقل حس می‌شد. باز هم مارینر قدم پیش گذاشت و این نقش را بر عهده گرفت. می‌گوید دموکراسی به بهترین شکل بر گروه حاکم بود و هست، در واقع دوستان به رهبری او رای دادند و او پذیرفت

بعدها که مارینر به عنوان رهبر مهمان ارکسترهای خارجی دعوت می‌شد، ویولنیست گروه، آیونا بران که اکنون دار فانی را ترک کرده، کنسرت ماستری یا رهبری را عهده‌دار می‌شد. مارینر از شخصیت و نوازندگی آیونا ذکری به خیر دارد. کنت سیلیتو که پیش از این ذکرش رفت و هم اکنون نقش رهبر جانشین را دارد، تازه در سال 1979 به ارکستر پیوست. خاطره‌اش از اولین روزها با ترس همراه است! می‌گوید ارکستر عالی بود. درخشان و دقیق می‌نواخت. طبیعی است که از همکاری با آن ترس خورده بودم

آکادمی از همان اولین روزها سعی داشت بر روی پای خود بایستد و مستقل باشد. مارینر می‌گوید یک بار خواستیم با انجمن فرهنگی بریتانیا همکاری کنیم تا از کمک انجمن بهره بگیریم، شرایطی که می‌خواستند بر ما تحمیل کنند چنان سخت بود که از همان لحظه تصمیم گرفتیم هرگز از جایی کمک نخواهیم

ولی وقتی بحران اقتصادی گریبان‌گیر همه دنیا می‌شود، حفظ استقلال کمی سخت می‌شود. از ضبطهای پر درامد هم، نظیر آنچه با ضبط موسیقی فیلم میلوس فورمن (آمادئوس) نصیب ارکستر شد، دیگر خبری نیست. تعداد بی‌شمار گروههای تازه تاسیس مجلسی هم مزید بر علت است، به خصوص آنها که با سازهای اوریژینال باروک می‌نوازند محبوب‌ترند این روزها. پس ناگزیر باید از نوازندگان خواست تا به کارهای دیگر برای امرار معاش بپردازند

باری، تابستان گذشته آکادمی دو سی‌دی انتشار داد که در رده بهترین ده صفحه کلاسیک قرار گرفتند: کنسرتوهای چهارفصل ویوالدی با تکنوازی جاشوا بل، و کنسرتوهای باخ بزرگ با تکنوازی جولیا فیشر

در آخرین دو کنسرتی که از ارکستر دیدم (نویسنده چنین می‌گوید)، یکی در لندن با سرپرستی جولیا فیشر و دیگری در دارتینگتون با سرپرستی سیلیتو، بسیاری چهره‌های جدید و جوان جلب توحهم کرد. وقتی در تمرین ارکستر در دارتینگتون حاضر شدم، با خودم فکی کردم آیا آکادمی خواهد توانست پنجاه سال دیگر هم با همین محبوبیت بدرخشد؟ ویولنیست ارکستر، رابرت اسمیسن می‌گوید وقت آن است که قدمی برداریم و به واقعیتها بپردازیم. مارینر امسال هشتاد وپنج ساله می‌شود و دیگر نمی‌تواند زیاد هدایت کند ارکستر را. با حضور جوانانی از قبیل فیشر و بل می‌توانیم به مرزهایی جدید برسیم. ولی آنچه بدیهی است، استیل خاص ارکستر حفظ شده و همواره هم حفظ خواهد شد

ترجمه با تلخیص از مجله استرینگز، شماره نوامبر 2009، ص‌ص 21 و 22، "ارکستر افسانه‌ای بریتانیا پنجاهمین سالگرد تولدش را جشن می‌گیرد"، نوشته اینگه جمتروپ

خلیج فارس

2009-11-09T14:00:00.000-08:00

پل معلق قشنگی هست که شهر ونکوور را به ساحل شمالی خلیج بورارد وصل می‌کند، اسمش لاینز گیت. این بی‌نوا پل شده مدل عکاسی من، چرا که هم از بالکن خانه، در روزهای گرم، و هم از پنجره آشپزخانه، در روزهای سرد، در دید است. در هزار و یک اطوار شوتش کرده‌ام، به قول عکاسان

باری، چندی پیش دیدم نصف پایین آن همراه با استنلی پارک در مه غلیظ محو شده، فوری عکسش گرفتم و در فنوبلاگم پست کردم. در شرح عکس هم نوشتم: آن گاه که پل در مه محو می‌شود. حالا چه ربطی دارد به خلیج فارس

از آن روز سؤالی در قشر خاکستری، یا هر رنگی، معلق شده مثل پل. به سابقه‌ای مسبوق است این سؤال: مدتهاست، ماهها و شاید سالها، خسته شده‌ام از ای-میلهای بی‌مزه زنجیری که آی چه نشسته‌اید که فلان گفت خلیج عربی یا خلیج خالی. بشتابید و امضا و عریضه روان کنید به سوی پرزیدنت اوباما، مثلا، که چرا گفته خلیج و نگفته خلیج فارس. با آن مورد که خلیج عربی بگویند من هم راستش مشکل دارم، بد مشکلی، غرضم آن نیست

اما خلیج خالی گفتن چه عیب دارد؟ مگر غالبا اسمهای معروف و معرفه را حذف نمی‌کنیم از گفتار؟ بالای عکسم نوشتم وقتی پل در مه محو می‌شود... من می‌دانم کدام پل را می‌گویم، خواننده هم می‌فهمد کدام پل در نظرم است. به خصوص وقتی که نشانه اسم معرفه(1) در زبان انگلیسی پشت اسم باشد که ردخور ندارد

قدیمیها می‌گفتند برویم سر پل بلال بخوریم یا گردو، هیچ کس بازخواستشان نمی‌کرد که آی بگو پل تجریش. یادم هست که شمیران نشینان می‌گفتند برویم شهر برای خرید. واضح بود برای شنونده که شیراز مقصود نیست، تهران را مراد دارد. حالا گیرم در خبری بگویند کشورهای خلیج و بعد خبری بدهند در موردشان، تردیدی هست که کدام خلیج؟ با سابقه ذهنی از پس و پیش خبر واضح است که خلیج مکزیک منظور نیست، یا خلیج خوکها مثلا

این از جا، دو تا مثال هم از آدمها بزنم. وقتی داریم شرح محاصره بندر روشل را در تاریخ فرانسه می‌خوانیم، شاه چنین کرد و شاه چنان کرد کدام شاه را افاده می‌کند؟ کاردینال چطور؟ باید در سراسر دهها صفحه مطلب بگوییم شاه لوئی سیزدهم یا کاردینال دوک دو ریشیلیو؟ شاه مصدق را برکنار کرد. کدام شاه؟ محمد رضا پهلوی. استاد امروز معادله دیفرانسیلی را درس داد. کدام استاد؟ آقای دکتر فلان استاد ریاضی

مثالها بی‌شمار است. به همین دو سه نمونه بسنده کنم، برای این که متعصبان سینه چاک بر سرم بریزند کافی است

(1) the, e.g. the bridge

فرکانس صدا

2009-11-06T17:35:00.000-08:00

حتما می‌دانید که صدا با چند کمیت تعریف می‌شود. شدت به معنی بلند یا کوتاه، فریاد یا نجوا، واحدش دسی بل، زمان کشش یا دوام، واحدش ثانیه، و فرکانس یعنی بالا یا پایین، زیر یا بم، واحدش هرتز که همان دور در ثانیه است و معکوس پریود است. این آخری موضوع این بحث است

مبنای کوک بسیاری از سازها نت (لا) است. مثلا سیم دوم ویولن و سیم اول ویولا اگر دست
باز (بدون انگشت گذاشتن) نواخته شوند صدای (لا) دارند. در کنسرتها دیده‌اید، قبل از ورود رهبر ارکستر به صحنه، کنسرت ماستر از بادیهای چوبی می‌خواهد که (لا) را بزنند تا همه سازهای دیگر با این صدا کوک کنند. فرکانس طبیعی این نت 435 هرتز بود، برای ساده کردن محاسبات فیزیکی موسیقی، آن را 440 هرتز تعریف کردند و لای استاندارد نامیدند در برابر لای طبیعی

با پذیرفتن فرکانس 440 هرتز برای (لا) و دانستن نسبتهای نتها به هم، می‌توان فرکانس هر نتی را محاسبه کرد. این نسبتها با دقت سه رقم اعشاری عبارتند از

در هر اکتاو
فرکانس (ر) 1.125 برابر (دو) است
فرکانس (می) 1.266 برابر (دو) است
فرکانس (فا) 1.333 برابر (دو) است
فرکانس (سل) 1.500 برابر (دو) است
فرکانس (لا) 1.688 برابر (دو) است
فرکانس (سی) 1.898 برابر (دو) است
فرکانس (دو) در اکتاو بعدی 2.000 برابر (دو) در اکتاو قبلی است

این فاصله‌ها (با کسر متعارفی) در جدول زیر خلاصه شده‌اند

به این ترتیب اگر فرکانس (دو) را در اکتاو وسط بخواهیم، می‌توانیم با داشتن فرکانس (لا) برابر با 440 هرتز به سادگی حسابش کنیم

440 / 1.688 = 262 Hz

به همین آسانی می‌توان فرکانسهای همه نتهای اکتاو وسط را به دست آورد

فرکانس (دو) 262 هرتز
فرکانس (ر) 294 هرتز
فرکانس (می) 330 هرتز
فرکانس (فا) 349 هرتز
فرکانس (سل) 392 هرتز
فرکانس (لا) 440 هرتز
فرکانس (سی) 494 هرتز
فرکانس (دو) در اکتاو بعدی 522 هرتز

چنان که در شکل زیر (با دقت دو رقم اعشاری) خلاصه شده

برای مطالعه بیشتر این کتاب عالی را توصیه می‌کنم

The Physics of Music & Musical Instruments

David R Lapp

Tufts University, Massachusetts

نسخه پی.دی.اف این کتاب را با حجم حدود 5 مگابایت دارم، می‌توانم بنا به تقاضا برایتان بفرستم

حقوق بشر

2009-11-04T20:32:00.000-08:00

سازمان ملل متحد، پس ازتأسیس، با توجه به فجایع فاشیسم و جنگ دوم جهانگیر، تهیه و تدوین اعلامیه‌ای‌ جهانی را در برنامه گذاشت تا حقوق بشر در آن به روشنی مکتوب شود. کمیته‌ای از کارشناسان گوناگون مامور به این کار شد و سندی را تنظیم کرد که این حقوق را، که هر انسان در هر کجای دنیا باید از آن برخوردار باشد، به همه مردم جهان اعلام می‌کرد. این سند، اعلامیه جهانی حقوق بشر نامیده ‌شد. نامی و عبارتی که زیاد می‌شنویم، زیاد مورد استفاده یا سوءاستفاده قرار می‌دهیم، ولی کمتر می‌توانیم دو سه ماده‌اش را بگوییم. اینجا سعی کرده‌ام خلاصه و کوتاه شده مواد سی گانه این اعلامیه را جمع کنم

ماده (1) همه انسانها از بدو تولد آزادند و حقوقی برابر دارند

ماده (2) با همه انسانها باید رفتاری یکسان داشت، مگر دلیلی برای رفتار متفاوت وجود داشته باشد

ماده (3) همه انسانها حق زندگی با آزادی و امنیت دارند

ماده (4) برده داری به هر شکل ممنوع است

ماده (5) هیچ کس نباید شکنجه شود ولو به اسم تنبیه

ماده (6) همه انسانها حق دارند مورد حمایت قانون قرار گیرند

ماده (7) قانون از همه انسانها یکسان و بی‌تبعیض حمایت می‌کند

ماده (8) رجوع به دادگاههای عادل و رویارویی با رفتار منصفانه دادگاهها حق همه انسانهاست

ماده (9) بازداشت نامنصفانه و بی دلیل ممنوع است

ماده (10) برخورداری از محاکمه علنی حق همه انسانهاست

ماده (11) اصل بر برائت (بی‌گناهی) است، در همه موارد و در مورد همه انسانها، مگر خلاف آن ثابت شود

ماده (12) هیچ کس حق ندارد به محدوده خصوصی دیگران تعرض کند

ماده (13) اول، همه انسانها حق دارند محل زندگی خود را انتخاب کنند و در حدود مرزهای کشور خود جا به جا شوند. دوم، همه انسانها حق دارند هر کشوری را ترک کنند، از جمله کشور خود، و به آن بازگردند

ماده (14) پناهندگی به کشورهای دیگر حق طبیعی انسانهاست

ماده (15) همه انسانها از داشتن حق ملیت برخوردارند

ماده (16) همه انسانها حق ازدواج و تشکیل خانواده دارند

ماده (17) حق مالکیت برای همه انسانها محفوظ است

ماده (18) همه انسانها از آزادی اندیشه و مذهب برخوردارند. همه انسانها مختارند اندیشه قبلی و مذهب خود را تغییر دهند و به تنهایی یا با گروههای هم‌فکر، آرا و عقایدشان را تبلیغ کنند

ماده (19) آزادی بیان حق همه انسانهاست

ماده (20) آزادی اجتماعات و تشکلها حق انسانهاست

ماده (21) همه انسانها حق دارند از دموکراسی برخوردار باشند و نوع حکومت را به طور جمعی تعیین کنند

ماده (22) امنیت اجتماعی از حقوق بشر است

ماده (23) هر انسان بالغ حق دارد برای کسب درآمد شغلی داشته باشد

ماده (24) استفاده از اوقات فراغت و تفریح حق همه انسانهاست

ماده (25) همه انسانها از حق داشتن سرپناه و خوراک برخوردارند

ماده (26) آموزش دیدن حق طبیعی بشر است

ماده (27) حقوق مؤلفان و پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری باید به رسمیت شناخته شود

ماده (28) هر انسانی حق زندگی در جامعه‌ای آزاد و عادلانه دارد

ماده (29) انسانها در برابر یکدیگر مسؤولند و باید از حقوق و آزادی یکدیگر دفاع کنند

ماده (30) هیچ کس حق ندارد این حقوق را از دیگران سلب کند

شهرزاد

2009-10-27T16:18:00.000-07:00

نیکلای ریمسکی کرساکف (1844-1908)، سوئیت سنفونیک شهرزاد، اپوس سی وپنج

قصه‌های شبهای عرب، افسانه‌های هزار و یک شب و شهرزاد قصه‌گو، تمام آن چیزی بود که کرساکف برای تصنیف سوئیتی زیبا لازم داشت

از کجا این قصه‌ها شروع شد و دهان به دهان نقل شد تا سالها و سالها بعد مکتوب شود، چندان روشن نیست. از پرشیا یا ایران زمین، هند، یا سرزمینهای عرب نشین؟ آن چه بدیهی است، وقتی این افسانه‌ها در سده هجدهم در اروپا انتشار یافت، از لحظه‌های اول تسخیر کرد اروپاییان را. اول بار آنتوان گالاند فرانسوی قصه را با نام ماجراهای سندباد بحری به شکل پاورقی منتشر کرد که چهارده سال طول کشید

محبوبی و قبول عام هزار و یک شب به سده نوزدهم هم تسری یافت، تا ریمسکی کرساکف آن را، یا قسمتی از آن را در قالب موسیقی ریخت، به زیبایی هر چه بیشتر. خودش گفته که چهار موومان قصه‌های مستقل هستند و بی‌ارتباط به هم. تنها یک ملودی زیبا برای ویولن سولو در هر چهار موومان شنیده می‌شود که آن هم بیانگر شهرزاد قصه گوست و این که حکایتی دیگر برای شهریار می‌آغازد

پارتیتور کار در تابستان 1888 نوشته شد، در ساحل دریاچه زیبای چریمن یتسکوی (می‌توانید اسم را رد کنید، به یقین خواندنش همان قدر سخت است که نوشتنش). نخستین اجرای جهانی فصل بعد در سن پترزبورگ روی داد. کرساکف در یادداشتی قصه سوئیت را چنین خلاصه کرد که سلطانی شهریار نام بعد از بی‌وفایی دیدن از محبوبه، همه زنان را خطاکار دانست و تصمیم گرفت همه همسرانش را از دم تیغ بگذراند. نوبت به شهرزاد که رسید قصه‌ای حکایت کرد برای سلطان، به رسم راویان افسانه آن را در جایی حساس ناتمام گذاشت و ادامه را مؤکول به شبی دیگر کرد. چنین بود که حکایت به شب هزار و یکم کشید، و سرانجام سلطان از قتل شهرزاد صرف‌نظر کرد

موومان یک، دریا و کشتی سندباد، لارگو(1) مائستوزو، لنتو، آلگرو نون تروپو

موومان یک با تم اصلی که در سراسر کار شنیده خواهد شد باز می‌شود، با صداهایی صاعقه گونه

این ورودی قوی لحظه‌هایی بعد با نوای آرام بادیهای چوبی پاسخ داده می‌شود تا به نوای افسونگر شهرزاد فرود آید، نغمه‌ای از ویولن سولو

بعد از ورودی سلطان و آوای شهرزاد، موومان به تم سوم می‌رسد که تا پایان، موجهای دریا و تکانهای کشتی سندباد را تجسم می‌دهد

موومان دو، قصه شاهزاده قلندر، لنتو

صدای شهرزاد قصه گو، این بار قدری استهزاآمیز، قصه شاهزاده قلندر را آغاز می‌کند. در هزار و یک شب چندین داستان از این شاهزاده هست، معلوم نیست کرساکف کدام را در ذهن داشته وقت تصنیف. آنچه هست، شاهزاده‌ای در این روایتها بوده که خود را از پیروان قلندران می‌دانسته. این ملودی شرقی با نوای فاگوت وارد می‌شود، و چندین بار تکرار می‌شود با ارکستر و بعد سولوی ابوا با همراهی هارپ، تا نوبت به ویولنها می‌رسد به همراهی بادیهای چوبی، و بعد هورن سولو کار را ادامه می‌دهد. ارتعاش ترمولوی ویولنها شنیده می‌شود، و ناگهان تمی به ظاهر جدید از ترومبون شنیده می‌شود

این ملودی که جدید به گوش می‌آید، همان تم شهرزاد است، این بار قدری مخمور. روند قصه با این تم فانفار گونه عوض می‌شود و ترومپتی با خفه کن آن را ادامه می‌دهد، و تا آخر موومان بین سایر بخشهای چوبی و برنجی و زهی پخش می‌شود

موومان سه، شاهزاده خانم و شاهزاده جوان، آندانتینو کوازی آلگرتو

نغمه مواج ورودی ویولنها نوید موومانی رومانتیک و زیبا می‌دهد. فلوتها و کلارینت این نوا را ادامه می‌دهند تا ضربه‌های طبل کوچک آهنگ را قطع می‌کند

ویولنها وارد قصه می‌شوند و دایره زنگی و مثلث همراهی می‌کنند. به زودی هارپ هم اضافه می‌شود و بعد بار دیگر نبوغ شگفت‌انگیز کرساکف در ارکستراسیون خودنمایی می‌کند. لحظه‌ای کوتاه آوای شهرزاد به گوش می‌رسد، ولی در صدای ارکستر حل می‌شود

موومان چهار، جشنهای بغداد، آلگرو مولتو

درامد فیناله با سؤال و جواب عصبی و متناوب سلطان و شهرزاد شروع می‌شود، که کابوسی پریشان به ذهن متبادر می‌کند

جشن با آهنگ رقص فلوت سولو آغاز می‌شود. به تدریج، با پیوستن سایر سازها جشن تهییج می‌یابد. ناگهان احساس می‌شود جشن به صحنه کشتی سندباد منتقل شده. چوبیها به ناله در می‌آیند و کشتی با صخره تصادم می‌کند. باز نغمه شهرزاد به گوش می‌رسد و در آکوردهای ارکستر محو می‌شود، چون رؤیایی شیرین

سازبندی این سوئیت زیبا چندان گسترده نیست، ولی با تمام سادگی هنر بی‌نظیر کرساکف را در ارکستراسیون به رخ می‌کشد. گروه استاندارد زهی، پیکولو، دو فلوت، دو ابوا، یک کرآنگله، دو کلارینت، دو فاگوت، چهار هورن، دو ترومپت، سه ترومبون، توبا، طبل بزرگ، طبل کوچک، دایره زنگی، سنج، مثلث، تام تام، و هارپ سازهای این اثر هستند

در پست شاهزاده خانم و شاهزاده جوان که سه سال پیش انتشار دادم، می‌توانید موومان سوم را با اجرای کم نظیر ارکستر فیلادلفیا به رهبری یوجین اورماندی بشنوید. همان جا نت همین موومان که برای ویولن سولو تنظیم کرده بودم سی و چند سال پیش، قابل برداشت است

ترجمه و تلخیص از راهنمای فیلارمونیک نیویورک به آثار سنفونیک

توضیح (1) برای آشنایی با این اصطلاحات، پست سرعتهای موسیقی را ببینید

پروفسور سایرس فروغ

2009-10-15T16:16:00.000-07:00

دو سه سال پیش در مطلبی در مورد سایرس یا علی فروغ نوشته بودم که چقدر این هنرمند را دوست دارم و چطور سی وچند سال است بت هنری من است. افسوس دیشب این بت شکست

هفته‌ای پیش بود، دوستی در فیس بوک ویدیویی پست کرد از کنسرتوی هیندمیت با تکنوازی فروغ و با همراهی ارکستر سنفونیک تهران که در ژانویه 1978 (دی 1356) در تالار رودکی ضبط شده... با عشقی که به فروغ داشتم و علاقه‌ای که به ارکستر سنفونیک تهران و فرهاد مشکوة دارم (و خوانندگان این وبلاگ به یاد دارند چه جدلها داشته‌ام بر سر این عشق و علاقه) اول با حسی نوستالژیک خوشحال شدم، خوشحال وافی نیست به مقصود، حال عجیبی پیدا کردم. بعد یادم افتاد که من در آن کنسرت بودم، نه آن، همه کنسرتهای دو هفته یک بار ارکستر سنفونیک تهران، بی استثنا. یادم آمد که میکروفونی بالای سر نوازندگان نبود، به ظاهر امکان ضبطی با این کیفیت خوب فراهم نبود آن زمان. شک کردم مبادا کسی با قصدی خاص این ویدیو را در یوتیوب گذاشته، بی اذن و اطلاع فروغ. از دوست جوانی که آن را در فیس بوک گذاشته بود پرسیدم، بی اطلاع بود، او هم از من خواست اگر خبری گرفتم به او بگویم

با سابقه تماس با فروغ و متنی که در مورد اویستراخ برایم نوشته بود، متنی با ای-میل برای پروفسور فرستادم با این مضمون

سایرس گرامی

تازگی دیده‌ام ویدیویی از شما (یا ادعا شده از شما) در فیس بوک و یوتیوب پخش شده که در آن کنسرتوی هیندمیت را در سال 1356 با ارکستر سنفونیک تهران اجرا کرده‌اید، به رهبری هنرمند مهمان، زدنک کوشلر

من در آن کنسرت حضور داشتم و به روشنی به یاد دارم میکروفونی بالای صحنه و نوازندگان نبود، و تا جایی که من می‌دانم آن زمان کنسرتها را ضبط نمی‌کردند

لذاست که خواستم تایید کنید که در این کلیپ واقعا شما (و ارکستر سنفونیک تهران) نواخته‌اید

سپاسگزار خواهم بود از پاسخ شما، چرا که دوستان زیادی در فیس بوک این را از من پرسیده‌اند

با تشکر
فاریا

پاسخ شتاب زده‌ای که ساعتی بعد دریافت کردم و هنوز از حیرت آن بیرون نشده‌ام این بود

آقای پیربازاری

شما محق هستید که سوال کنید، ولی حق ندارید توهین کنید. با بیان عبارت "ادعا شده از شما" و این که "کنسرت ضبط نشد" دارید من را به شیادی متهم می‌کنید

باید بگویم اتهامات شما نادانی و گستاخی و بی‌احترامی شما را نشان می‌دهد. با تاسف باید بگویم این رفتار کاملا تیپ ایرانی و خاورمیانه‌ای است

درست می‌گویید که میکروفونی مقابل من یا ارکستر نبود، با این حال بسیاری از کنسرتها، اگر نگوییم همه آنها، ضبط می‌شد. برنامه من بی اجازه من ضبط شد، چنان که تصور می‌کنم همه کنسرتها بی اطلاع نوازندگان ضبط می‌شد. بعد از دومین برنامه در جریان ضبط آن قرار گرفتم و بلافاصله اظهار داشتم "ولی میکروفونی جلوی من نبود." پاسخ دادند "نگران نباش. ما کارمان را بلدیم، سازت شنیده می‌شد." در نهایت پدرم نوارها را مطالبه کرد و تالار رودکی هر دو برنامه را در اختیارم گذاشت که هنوز دارم و یکی از شاگردانم در دانشگاه در یوتیوب پستش کرد

دو میکروفون در دو طرف صحنه بالای دیوارها یا روده‌ها (تصور می‌کنم ستونها مقصود استاد بوده) به طور دائم نصب شده بود. این دو به طرف سن و سالن خم شده بودند تا هم صدای اجرا را دریافت کنند و هم صداهای سالن را. این روشی است که اجراها ضبط می‌شدند. اگر شما آنجا بودید باید اجرا را تشخیص می‌دادید، چنان که بسیاری افراد تشخیص داده‌اند و در تماس با من گفته‌اند که آنجا بوده‌اند و برنامه را خوب به خاطر دارند. بر خلاف شما و دوستان منفی باف شما، این افراد مشتمل بر چند تن از نوازندگان ارکستر، با من تماس گرفته‌اند و برای پست کردن ویدیو و تجدید خاطراتشان تشکر کرده‌اند

من قویا توصیه می‌کنم که شما و دوستانتان به جای این نظرهای مخرب و ناهوشمندانه، و سوالهای منفی بافانه، با غرور تعریف کنید از همه موسیقی‌دانانی که آن شب در اجرا دخیل بودند، بیشترشان ایرانی، و امکاناتی که آن زمان وجود داشت و دیگر نیست

سایرس فروغ
رئیس بخش زهی و پروفسور ویولن
دانشگاه کارنگی ملون
پروفسور مهمان پاییز 2009 مدرسه موسیقی ایستمن

تصور می‌کنم اصل قضیه را که سوء‌تفاهم از کجا ناشی شده خواننده خود دریافته: در کنار ویدیوی پست شده در یوتیوب هیچ معلوم نیست که آن را شاگرد پروفسور به خواست ایشان گذاشته، پس نمی‌تواند جعلی باشد. طبیعی است که من هم از علوم غیبی بهره‌ای ندارم. تشخیص نوازنده از صدای ساز هم در حد گوش آماتور بنده نیست، سهل است، فقط گوشی نابغه، از قبیل گوش موتزارت می‌تواند تشخیص دهد که ویولن را هایفتز زده یا اویستراخ مثلا. همین قدر هم فقط در مورد نوازنده‌های صاحب سبک مقدور است، نه هر نوازنده‌ای. باری، از اصل داستان می‌گذرم با نیت سوء‌تفاهم، هر چند اعتقاد دارم چندان هوشمندی نمی‌خواست فهمیدن نگرانی و حسن نیت من از لابه‌لای سطرهای ای-میل

اما برسم به آنجا که بتی را شکسته دیدم با افسوس و اندوه. نمی‌دانم مشکل چه بوده دیشب که انسانی به ظاهر متین چنین بی‌ادبانه و با اطاله پاسخ دو کلمه سوال را داده است. کافی بود گفته شود که بله، اجرا از من است و با آن دو میکروفون کذا ضبط شده، که خود استاد هم از آن بی خبر بوده. جناب استاد که بارها بر صحنه تالار رودکی درخشیده آن دو میکروفون را تا آخرین کنسرت سنه 56 ندیده و از مسؤولان ضبط تالار پرسیده چطور ضبط کرده‌اند، ولی من باید آنها را می‌دیدم، شگفتا

گیرم که من بدکار بوده‌ام در ارسال این ای-میل، گستاخ بوده‌ام، نادان بوده‌ام و منفی باف، این که پروفسور همه بدرفتاری من را به دوستانم تسری می‌دهند چه نام دارد؟ کاش به دوستانم ختم می‌شد این تسری هوشمندانه و حتی نبوغ آمیز. ظاهرا حد یقف ندارد پرده دری استاد، که رفتارم را تیپیکال ایرانی دانسته‌اند! خود پروفسور کجای این طیف قرار می‌گیرند؟ ایرانی نیستند ایشان؟ این سان بی‌ادبانه خطاب کردن دیگران تیپیکال کجاست؟ کاش می‌دانستم. شاید علت همین است که با رفتن به فرنگ اسمها عوض می‌شود، و علی می‌شود سایرس مثلا، تا تبری جسته شود از بدرفتاری تیپ ایرانی

در انتهای مطلب حکم می‌فرمایند که نوازندگان ایرانی آن اجرا در آن شب تحسین و تعریف شوند. پی بردن به اغتشاش ذهنی پروفسور نبوغی چندان نمی‌خواهد. دو دقیقه قبل ایرانی را گستاخ و نادان خوانده‌‌اند استاد، چطور باید نادانان را تحسین کرد

خیلی سعی کرده‌ام از دیشب که بتم را حفظ کنم و ببخشایم بر استاد این سوء‌تعبیر را. نمی‌شود. مگر این که یکی، فقط یکی از خوانندگانم تایید کند که واقعا از ای-میلم اتهام به شیادی استنباط می‌شود و حق با حضرت استاد است. این متن را برای پروفسور هم می‌فرستم، اگر هنوز بتوانند فارسی بخوانند

انوشیروان روحانی

2009-09-24T12:10:00.000-07:00

آهنگهایی هستند که در تاریخ هنر ملتها امضای ملی می‌شوند، به تعبیر فرنگیان. سرود مارسیز چنین بود، وقتی که روژه دو لیسل در بیست وپنجم آوریل 1792 تصنیفش کرد تا انقلابیون فرانسه به جای تصنیفهای کم مایه قبلی بخوانند در رژه‌ها. بعد هم شد سرود ملی فرانسه. قیاس مع‌الفارق نیست اگر ترانه‌ای مثل مبارک‌باد در این ردیف ذکر شود. تا خواندش حسین همدانیان در چهارگاه، بی فاصله شد سرود ملی جشنهای عروسی، باز هم به تعبیری. جشنهای تولد ایرانیان اما بی سرود بود سالهای سال، بماند از فرنگ برگشته‌هایی که آن ترانه فرنگی را می‌خواندند (و می‌خوانند) در مراسم تولد فرزندان یا بستگان

کاری می‌خواست کارستان و مردی می‌خواست مردانه تا آهنگی خاص برای این منظور تصنیف شود، پسند عامه شود، و فراگیر شود. انوشیروان روحانی آن مرد بود. در سال چهل و هفت آهنگی ساخت برای تولد صنعتی پیکان. تا پخش شد فراگیر شد، سرود ملی جشنهای تولد شد. سهلی بود ممتنع، چهار میزان آهنگ و چهار سطر شعر، این هنر است و آن هنرمند

انوشیروان روحانی، مرد خوش‌روی همیشه خندان موسیقی ایران در سال 1318 در رشت متولد شد. پدرش رضا روحانی مهندس کشاورزی بود. دستی هم در ویولن زدن داشت و سرودن شعر. از لحظه تولد انوش، لالایی را در کنار گهواره‌اش می‌نواخت. از شیرخواری گوشش را با نوای موسیقی آشنا کرد. فقط انوش نبود، همه فرزندانش. اردشیر، شرداد، و شهریار هم بودند. اردشیر معلم پیانو شد در ونکوور کانادا. شرداد آهنگساز شد و رهبر ارکستر، بعد از کنسرتی با یانی شهرتش افزون شد. شهریار به مدرسه موسیقی وین رفت و بعد از فراغت از تحصیل موسیقی‌دانی بنام شد

باری، دو سالی گذشت، خانواده به تهران کوچ کرد. سه سالش بود انوش، برایش یک ارگ بادی بازیچه خریدند، شد همه عشق و زندگیش. توجه پدر بیشتر به او جلب شد. با راهنماییهای پدر به آنجا رسید که در شش سالگی در جامعه باربد به اجرای برنامه پرداخت و مورد تشویق استادان جامعه قرار گرفت. در هفت سالگی وارد هنرستان شد و تحت تعلیم جواد معروفی قرار گرفت. به واسطه عباس شاپوری که دوست پدرش بود به رادیو راه یافت. در اولین برنامه، نه که قد و قامتی ریزه داشت، صبحی، که قصه‌گوی شهیر کودکان بود، بغلش کرد و روی صندلی گذاشت تا به میکروفون نزدیک شود. دیری نگذست که انوشیروان، از یازده سالگی، عضو روزمزد رادیو تهران شد.

در هجده سالگی به کنسرواتوار پاریس رفت و بعر از فراغت از تحصیل به تهران بازگشت. با وجود تخصص در موسیقی کلاسیک غربی و آشنایی با موسیقی سنتی ایرانی، به موسیقی پاپ گرایش پیدا کرد و اولین آهنگی که ساخت "اسرار ساز" بود که پوران خواند

بیست وپنج ساله بود که عضو شورای موسیقی رادیو ایران شد و تا سالها در این سمت باقی ماند. با برنامه گلها همکاری داشت و رهبری ارکستر هشتم این برنامه هم بر عهده او بود. هم‌زمان، به آهنگسازی سینما هم پرداخت و آثاری ارزنده در این رشته تصنیف کرد

اولین بار در سال 1346 ارگ را وارد ایران کرد و به تدریس نواختن آن پرداخت. در اکثر آهنگهایی که در این دوران تصنیف کرد از ارگ استفاده کرد، به خصوص آن ارگ دو طبقه معروفش که زبان‌زد شد. مشهورترین آثار این دوران که در موسیقی ایران جاودان شد سلطان قلبها بود و البته گل سنگ. تا سرانجام با آهنگ "تولدت مبارک" محبوب عام شد، بعد از آن که سالها مورد احترام خاص بود

انوشیروان روحانی در همه کشورهای جهان کنسرتهایی برگذار کرده و خدماتش به موسیقی ایران قابل تحسین است. علاوه بر موسیقی در ورزش هم دستی دارد، سهل است، در قایق‌رانی و اسکی روی آب تخصصی دارد. خلبانی ورزیده هم هست. انوشیروان روحانی در سال 1340 با گیتی دریابیگی ازدواج کرد. دو دخترش پیانو نوازند و پسرش رضا کم ندارد از پدر هنرمندش

از آخرین آثار انوشیروان روحانی آهنگی است که گروه راک اسکورپینز با نام "شاید من، شاید تو" اجرا کرد و شرکتی فرانسوی آن را ضبط و پخش کرد. این آهنگ مدتی طولانی در ردیف نهم پرفروشهای دنیا بود. شاید تنها آهنگی باشد از هنرمندی ایرانی که در جدول بالاترین بیست ترانه وارد شد

ویدیویی کوتاه ببینید که در آن انوشیروان روحانی به اختصار از خود می‌گوید

نقل با تلخیص از مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، نوشته حبیب الله نصیری‌فر، با نگاهی به ویکی فارسی

هان مصاحبه می‌کند

2009-09-16T13:08:00.000-07:00

اعجوبه ویولن نوازی معاصر، هیلاری هان، به وبلاگ موسیقی سکانس (در اصل سیکوئنزا، معادل ایتالیایی سکانس) پیوسته تا به تهیه یک سری مصاحبه بپردازد با آهنگسازان. قرار است این سری روی کانال اختصاصی هان در سایت یوتیوب منتشر شود

هان اظهار می‌دارد گفت وگویی که با جنیفر هیگدان کرد الهام‌بخش این سری شد، وقتی احساس کرد از این مصاحبه بسیار آموخته است. می‌گوید در مصاحبه جدی مطالبی گفته می‌شود که شاید در صحبتهای دوستانه روزمره هرگز بیان نشود. گفت وگوی مذکور در هفته اول نخستین اجرای جهانی اثری انجام یافت که جنیفر هیگدان برای هیلاری تصنیف کرد و به او تقدیم کرد

بنا بر این است که روز اول هر ماه مصاحبه‌ای جدید در کانال هان بر یوتیوب انتشار یابد

نقل از مجله موسیقی استرینگز، شماره اکتبر 2009 قسمت اخبار

نانا موسکوری

2009-09-10T18:17:00.000-07:00

نانا موسکوری روز سیزدهم اکتبر 1934 در کرت یونان متولد شد. فروش سیصد میلیون صفحه و نوار و سی.دی از 1500 ترانه به هشت زبان در سراسر دنیا، و پنج دهه درخشش بر همه صحنه‌های جهانی هنر، رکوردهایی دست نیافتنی برای نانا همراه داشته است

خانواده موسکوری، آن گاه که نانا تولد یافت، در چانیا، دومین شهر بزرگ جزیره کرت(1) سکونت داشت. پدرش کنستانتین در یک سینمای محلی متصدی پروژکتور بود و مادرش آلیس در همان سینما کنترلچی بود. سه ساله که شد، پدر خانواده را به آتن کوچاند و آنجا به سختی کار کرد تا بتواند نانا و خواهر بزرگش جنی را راهی کنسرواتوار آتن کند. نانا از شش سالگی نبوغی نشان داد در موسیقی، به خصوص نقیصه‌ای مادرزادی، داشتن تنها یک تار صوتی، صدایی استثنایی به او هبه کرده بود که تا کنون همراهش است، هم در صحبت کردن و هم در خوانندگی

کودکی نانا موسکوری هم‌زمان شد با اشغال یونان بر دست آلمانیان نازی و پیوستن پدرش به نهضت مقاومت ضد نازی. با همه سختیهای این دوران و به رغم تک تار صوتی که نقصش تلقی می‌شد، به تحصیل جدی آواز پرداخت. به رادیو زیاد گوش می‌داد و در عالم کودکی عاشق صدای فرانک سیناترا، الا فیتزجرالد، و بیلی هالیدی بود

سرانجام در سال 1950 در کنسرواتوار پذیرفته شد و در موسیقی کلاسیک، رشته تخصصی آواز را انتخاب کرد. بعد از هشت سال تحصیل در کنسرواتوار، به تشویق دوستانش به موسیقی جاز رو آورد و با آنان یک باند و حتی یک برنامه رادیویی ترتیب داد. وقتی استاد آوازش در کنسرواتوار خبردار شد از داستان، با تعصبی که به موسیقی کلاسیک داشت، به حدی که موسیقی جاز را کاملا بی‌ارزش می‌دانست، خشمگین شد تا جایی که نانا را از شرکت در امتحانهای نهایی هم محروم کرد. ناگزیر، نانا کنسرواتوار را ترک کرد و به آواز خوانی در کلوب زاکی در همان آتن رو آورد

کار نانا موسکوری در کلوبهای شبانه آتن بالا گرفت و شهرتی به هم زد، تا سال 1957 که اولین بار ترانه "شیدایی" را به دو زبان یونانی و انگلیسی برای شرکت اودئون-امی ضبط کرد. بختش اما آنجا بر در زد که در 1958 با آهنگساز نامی یونان، هاجیداکیس ملاقات کرد. هاجیداکیس که از اولین لحظه به صدای استثنایی نانا پی برد، به او پیشنهاد همکاری داد. سال بعد نخستین ترانه ساخت هاجیداکیس را در افتتاحیه فستیوال آواز یونان اجرا کرد، که جایزه اول را برایش به ارمغان آورد. دیگر قدم گذاشته بود به جاده‌های شهرت و محبوبیت

نانا موسکوری در سال 1960 باز در همان جشنواره آواز یونان، دو ترانه دیگر از هاجیداکیس اجرا کرد، هر دو به فینال رسیدند و به اشتراک اول شدند! سال بعد، ترانه متن یک فیلم مستند آلمانی را اجرا کرد که در مورد یونان بود. این ترانه که بر اساس تمی از هاجیداکیس تصنیف شده بود، هنوز هم به نام "رزهای سفید آتن" از بهترین آثار نانا به شمار است

در 1962 نانا ملاقاتی داشت با کوئینسی جونز، به تشویق او به نیویورک سفر کرد و آلبوم "دختری از یونان می‌خواند" را به سبک جاز امریکایی منتشر کرد. این آلبوم و "کتاب رنگامیزی من" که کوتاه مدتی بعد در انگلستان انتشار داد هر دو پر فروش‌ترین شدند

اما سال 1963 هجرت دائمی نانا را به همراه داشت از یونان به پاریس. آنجا توجه آهنگساز نامدار فرانسوی، میشل لوگران را جلب کرد و با اجرای دو ترانه از او در سالهای 1964 و 65 به موفقیتهای تازه‌ای دست یافت. در 1965 آلبوم انگلیسی زبان "نانا می‌خواند" را در ایالات متحد تهیه کرد. موزیسین امریکایی، هری بلافونته این آلبوم را شنید و بسیار پسندید. پس نانا را به توری همراه با خود دعوت کرد. در این تور بود که بلافونته از نانا خواهش کرد عینک معروف با قاب سیاه را، که امضای هنری نانا شده بود، کنار بگذارد. نانا نه چندان دل بسته بود به آن عینک که بتواند کنارش نهد، چنان از این پیشنهاد پریشان شد که در روز دوم تور می‌خواست بلافونته را ترک کند. باری، بلافونته ناچار از این پیشنهاد گذشت و تور به خیر و خوشی ادامه یافت! سال بعد آلبومی فرانسوی زبان او را بر قله‌های هنر فرانسه نشاند. "آدیو آنجلینا" ، معروف‌ترین اثر نانا، از جمله ترانه‌های این آلبوم است

در سال 1968 توجه نانا موسکوری به بازار هنری انگلستان جلب شد و به تهیه و اجرای یک شوی تلویزیونی برای بی.بی.سی پرداخت(2) که یک فصل بر دوام بود. سال بعد ترانه محبوب "دوباره و دوباره" را اجرا کرد که باز دنیا را فتح کرد. پس از آن تورهایی برگذاشت در استرالیا و زلاند نو و ژاپن

موفقیتهای پی درپی نانا موسکوری ادامه یافت. در سال 1984 سرانجام نانا به موطنش بازگشت، نه برای اقامت، برای اجرای کنسرتهایی در یونان. یک سال بعد ترانه متن سری تلویزیونی "دختر میسترال" را برای شبکه بی.بی.سی اجرا و ضبط کرد و آن را "تنها عشق" نام نهاد. دیگر بار این ترانه در سراسر جهان پخش شد و بعد به زبانهای دیگر هم اجرا شد. در سال 1987 باز هم به برگذاری تورهایی دیگر در کره جنوبی، تایوان، سنگاپور، هنگ کنگ، مالزی، و تایلند اقدام کرد

در سال 1991 آلبوم "تنها عشق" که این بار گلچینی بود از بهترین ترانه‌های انگلیسی خوانده‌اش، پرفروش‌ترین آلبوم شد در ایالات متحد. بعد از آن آلبومهای بی‌شمار دیگر از نانا انتشار یافتند، بی‌وقفه. در این سالها ترانه‌های زیادی با همراهی هنرمندان سرشناس دیگر اجرا کرد، از جمله با دمیس و خولیو. در سال 1997 در کنسرتی بزرگ برای صلح جهانی شرکت کرد در کلیسای سن جان در نیویورک. این کنسرت به صورت یک آلبوم هم منتشر شد و بعد در شبکه تلویزیونی پی.بی.اس پخش شد

در سال 2004 یک شرکت ضبط فرانسوی مجموعه‌ای از 34 سی.دی در یک جعبه تهیه و منتشر کرد که بیشتر از 600 ترانه فرانسوی نانا را در بر می‌گرفت. در سال 2006 رسما اعلان کرد که قصد دارد در ظرف دو سال بازنشسته شود. به همین منظور یک سری کنسرتهای خداحافظی در اروپا، استرالیا، آسیا، امریکای جنوبی، ایالات متحد، و کانادا برگذار کرد

از زندگی خصوصی نانا موسکوری می‌توان به اختصار گفت، در سال 1961 با جرج پتسیلاس ازدواج کرد و از او دو فرزند دارد، نیکولاس و هلن. در سال 1975 این دو جدا شدند. نانا دیگر ازدواج نکرد تا سال 2003 که آندره چاپل را به همسری برگزید. بعد از اعلام بازنشستگی در کنسرتی در آتن در بیست وچهارم ژوئیه 2008، نانا موسکوری و همسرش در سوئیس اقامت گزیده‌اند

نانا موسکوری در دوره‌ای کوتاه از زندگی به سیاست هم پرداخت، بعد از آن که به جانشینی اودری هیپورن به عنوان سفیر صلح یونیسف انتخاب شد و ناخواسته به بوسنی کشیده شد، در آنجا عمیقا تحت تاثیر عواقب ناگوار جنگ به خصوص بر کودکان بوسنیایی قرار گرفت. کنسرتهایی خیریه در سوئد و بلژیک حاصل این تاثر بود، همه به نفع کودکان جنگ زده بوسنی. دیری نگذشت که در سال 1994 به عضویت پارلمان اروپا درآمد، ولی خیلی زود، در سال 1999 در اعتراض به جنگهای سراسر جهان از پارلمان کناره گرفت و سیاست را یکسره کنار نهاد

ویدیویی ببینید از ترانه زیبای نانا، مون آمور، که بر اساس تم اصلی موومان دوم گیتار کنسرتویی تصنیف شد به نام کنسرتو آرانخوئز اثر خواکین رودریگو. معلوم نیست این ملودی زیبای رودریگو نانا را محبوب‌تر کرد یا آواز دلنشین نانا کنسرتو آرانخوئز را به شهرت رساند

توضیح (1) این اسم باید به کسر کاف و را خوانده شود، تقریبا بر وزن سجل
توضیح (2) این شو هم‌زمان از تلویزیون ملی ایران هم پخش می‌شد

استاد شجریان

2009-09-07T11:13:00.000-07:00

دیروز برنامه دو روز اول صدای امریکا حلاوتی دیگر داشت، با حضور هنرمند محبوبم، استاد شجریان. راست بگویم، با همه صرفه‌جویی در به کار بردن عنوان استاد، محمدرضا شجریان از معدود هنرمندانی است که بی کمترین تردید استادش می‌دانم و می‌خوانم

بیوگرافی کوتاهی از استاد به زبان خودش را سالها پیش انتشار داده‌ام، علاقه‌مندان می‌توانند همان‌جا ببینندش، تکرار نمی‌کنم. فقط دو کلمه اضافه کنم، برای من که عشق و علاقه‌ام موسیقی کلاسیک غربی است بیشتر، درست خواندن و وسعت صدای استاد حیرت‌آور است. مقایسه می‌کنم، ناخودآگاه، با بزرگانی چون خوزه کارراس و پلاسیدو دومینگو، کمتر نیست، اگر بالاتر نباشد. از جوانی توجهم را با خواندن گوشه‌های سخت و گاه مهجور جلب کرد. در کاست خسرو خوبان مثلا، اگر عنوانش را درست بگویم بعد از سی و چند سال، راک خواند خواندنی. تا جوان‌ترها به اشتباه نیفتند، نه موسیقی راک که آنان دوست‌تر دارند، گوشه راک از ماهور غرضم است، همین طور بارها مخالف خوانده و مغلوب در چهارگاه، گاه به محدوده سوپرانو چنگ‌اندازی کرده است، شگفتا

دیشب که برنامه را می‌دیدم، باز هم ناخودآگاه یاد همین برنامه دو هفته پیش دو روز اول می‌افتادم که سیاوش قمیشی حاضر بود در آن، تو گویی آسمان باز شده، وجود ذیجود حضرت استادی پایین افتاده، با استاد گفتن‌های بی‌مزه مجری برنامه، که بی تردید حاصل ناآگاهی ایشان بود، جناب قمیشی با ابروهای گره خورده دو کلام حرف نزد، اگر زد، حرف حسابی نزد. استاد شجریان اما، در تمام یک ساعت زمان برنامه لبخندی شیرین به لب داشت و گفت آن چه باید می‌گفت

باز نمی‌توانم مقایسه نکنم استاد را با شهرام ناظری... شر می‌شود، می‌دانم، هر چه باد باد. سالها پیش جایی گفتم و نوشتم، به مزاح، شهرام ناظری پنجاه دقیقه نوار پر می‌کند، هفتاد دقیقه‌اش خارج (فالش) است! نمانده بود که دوست‌دارانش بی‌جانم کنند. دور از مزاح، ناظری در دهه شصت کارهایی فاخر بیرون داد، اندک اندک، در گلستانه، درس سحر، و بسیاری دیگر... ولی خارج می‌خواند، چه کنم اگر راست نگویم؟ هنرمندی گران است، ولی صدای از ته گلو با وسعت بسیار محدود، و فالشهای هر از گاه، به زیبایی آثارش لطمه می‌زند

باری، آخرین تصنیف استاد که تازگی منتشر شده، بر شعری از فریدون مشیری، زنده یادش، می‌توانید برش دارید (دانلود کنید) از اینجا

استاد شجریان: زبان آتش، نزدیک 8 مگابایت، 8 دقیقه و 20 ثانیه

و نوایی آسمانی که غروبهای ماههای رمضان، جوانی با آن سر شد، اینجاست
استاد شجریان، ربنا، 4 مگابایت، 4 دقیقه و 33 ثانیه

توضیح ضروری

2009-08-28T18:36:00.000-07:00

از بازدیدکنندگان و خوانندگان گذری تقاضا دارم توجه فرمایند

اول، کامنتهای تیپ "وبلاگ زیبایی داری دوست عزیز، به من هم سر بزن" پابلیش نمی‌شوند. زحمتی نکشید که بعد باعث گله گذاری شود

دوم، بسیاری از خوانندگان دوست‌دار من یا وبلاگم یا هر دو، پیوند می‌زنند وبلاگشان را به دنیای بهتر من، بی آن که منتی گذارند بر سرم. گاهی کاملا اتفاقی خبردار می‌شوم و ممنون می‌شوم، کیست که از این لینک شدنش به جای دیگر، که یعنی دوستش داشته‌اند، خوشحال نشود؟ اما بعضی بازدیدکنندگان، بیشتر گذری، پیوند می‌زنند به من، در برابر به جد می‌خواهند که متقابل عمل کنم. گله نکنند از من، خواهش می‌کنم، وقتی چنین نمی‌کنم. تم اصلی وبلاگ من موسیقی است، با موارد استثنایی غیر آن. بسیاری از وبلاگها را بسیار دوست دارم و هر روز یا حتی روزی چند بار باز می‌کنم و بی‌صبر انتظار مطلب جدیدشان می‌کشم. ولی لینک دادن به همه آنها (به طور معترضه، مثل بعضی وبلاگها که در حاشیه دهها لینک دارند) تابلوهای پزشکان عمومی تهران را به خاطرم می‌آورد: اطفال، داخلی، ترک اعتیاد، ختنه

تا بکاهم از تلخی این دو خط یادداشت، سخن قصاری شنیدم، بازگو کنم برایتان... به یکی از معلمان رانندگی معروف و خوشنام شهرمان برخوردم، گفتم شنیده‌ام کارت بی‌نقص است و با دل‌سوزی و تسلط کامل. گفت، با لهجه جنوبی، آخای مهندس، می‌خواهیم شب که به خانه می‌رویم یک استکان ودکای حلال بخوریم!... شاد باشید

مژده

2009-08-13T18:35:00.000-07:00

خبر فوت نوید مجاهد متاثرم کرد. جوان یزدی که با بیماری دوشن پنجه نرم می‌کرد، ولی هم‌زمان دهها و صدها نفر را به دنیای وبلاگ نویسی هدایت کرد، من مثلا

چهار سالی پیش که وبلاگم راه افتاد، هنوز بلاگر فارسی وجود نداشت، نوید در وبلاگش با اسم مژده یادم داد که چطور فارسی بنویسم در آن. امکان عکس گذاشتن در پستها هم به عقل بلاگر نرسیده بود هنوز، باز از نوید یاد گرفتم، ولو با مکافات، عکس را در پیکاسا بگذارم و با عملیات کارآگاهی آن را به پست بلاگر بفرستم، و خیلی کارهای دیگر

خبر را که خواندم، با احساس دین بزرگ، گفتم یادش کنم

مصاحبه‌ای با رادیو زمانه کرده بود، خوب است، اینجا بخوانید یا گوش کنید

رامین جمالپور

2009-08-04T18:38:00.000-07:00

سالها پیش بود... دوستی سراغ از معلم پیانو می‌گرفت برای دخترش. دخترک، که از لحظه تولد روی زانویم بزرگ شده بود مثل دخترم، دو سه سالی بود اتودهای اولیه پیانو را کار کرده بود با معلمی در حد موسیقی پیش دبستانی، آن هم با معرفی من. استعدادی که در او دیده بودم راضیم نمی‌کرد به آن حد، که خوابهای طلایی و لاواستوری بهترین آموخته‌هایش باشد. روزی از من پرسیدند رامین جمالپور چطور است برای ادامه کار، نمی‌دانم چطور پیدا کرده بودندش. از دوست نازنینم رازمیک اوهانیان که رهبر کر ارمنیان بود آن زمان پرس وجو کردم. گفت رامین؟ بهترین است، تردید نکن. یک سال بعد خوابهای طلایی رسید به والسهای شوپن و بعد سونات طوفان. بعضی آدمها ذاتشان معلم است، استعدادی در اختیارشان بگذار، می‌دانند با آن چه کنند. رامین از اینان است

رامین جمالپور در تهران متولد شد، در خانواده‌ای هنرمند و عاشق. پدرش عباس جمالپور بزرگ‌ترین مینیاتوریست ایران است، معاصر ما، و مادرش طراح. پنج ساله بود که فراگیری موسیقی را زیر نظر پدر آغاز کرد و به زودی دوره ارف را به پایان رساند

در هشت سالگی پیانو را با معلمش خالدی به طور جدی شروع کرد و بعد از دو سال باز جدی‌تر محضر پروین خرسندیان را درک کرد. کار با این مدرس ده سال دوام داشت. تئوری موسیقی را با مصطفی پورتراب پی گرفت و شاگردی دکتر شریفیان کرد در هارمونی. دیگر به آهنگسازی رو آورد و سعی کرد پلی بزند بین دو هنر زیبایش، موسیقی و نقاشی

برای آکادمیک کردن همه آموخته‌هایش، وارد دانشگاه شد و در 1993 موفق به دریافت لیسانس شد در رشته نقاشی، با درجه ممتاز. در دانشکده، کار رنگ و روغن را که قبلا از مرتضی کاتوزیان تعلیم گرفته بود با دکتر جواد حمیدی ادامه داد. هم‌زمان از برگذاری منظم رسیتالهای پیانو غافل نشد. یکی از این برنامه‌ها را، در سال 1989، شبکه تلویزیونی آلمان ضبط کرد و در آلمان پخش کرد. یک سال بعد هم رسیتالی موفق در کانون هنری اتریش ادامه دهنده فعالیتهای هنری رامین شد

رامین جمالپور در سال 1990 برنامه‌هایی در دانشکده صدا و سیما برگذار کرد و متعاقب آن، در 1992 به اجرای آثاری اوریژینال در دانشگاه هنر پرداخت. در این دوران جوایز و افتخاراتی در جشنواره‌های موسیقی به دست آورد. از سال 1993 به عنوان پیانیست گروه کر ارکستر سنفونیک تهران دست یافت و هم‌زمان به مدت پنج سال نوازندگی پیانوی کر صدا و سیما را بر عهده گرفت

در همین اوان، رامین به ارمنستان سفر کرد و در رشته‌های رهبری و آهنگسازی ادامه تحصیل داد. پروفسور آقاجانیان، آلتونیان، و مرادیان در زمره استادان او بودند. در سال 1999 سرانجام به مقام رهبری کر ارکستر سنفونیک تهران رسید. دیری نپایید، دو سال بعد، به کانادا سفر کرد تا در سفارتخانه ارمنستان در اتاوا برنامه‌ای اجرا کند. پس از آن به ونکوور رفت و در این شهر اقامت گزید

در سالهای سکونت در ونکوور زیبا، رامین جمالپور آثاری بی‌شمار تصنیف کرده برای پیانو سلو، پیانو و تار، پیانو و آواز، و پیانو و ویولن. تعدادی از این آثار را در کنسرتها و برنامه‌های تلویزیونی اجرا کرده است. به علاوه، فعالیت در دیگر هنرش نقاشی را هم با جدیت دنبال کرده و پنج نمایشگاه از آثار آبرنگ حاصل آن است، افزون بر نمایشگاههای تورنتو و تهران

قطعه ساز عشق را از آثار پیانو سلوی رامین جمالپور ببینید. ویدیو در برنامه زنده ضبط شده و نور کافی نیست، ولی باز ارزش دیدن و به خصوص شنیدن دارد

غبار خاطرات، قسمت دوم

2009-07-31T19:04:00.000-07:00

اما برگردیم به پلکانی که به اشکوب بالا می‌رفت، رو به روی مطبخ و در ابتدای راهرو اصلی. در انتهای پلکان که با یک پاگرد به طبقه دوم می‌رسید، دو اتاق بزرگ سمت چپ بود و یک اتاق بزرگ سمت راست. تا دور نرفتیم، آن وقت رسم نبود که همکف بگویند و طبقه اول و دوم و بالاتر، پایین را اول می‌گفتند، بالا را دوم و سوم

اتاق بزرگ سمت راست سرزمین عجایب می‌شد اگر پسرک آلیس می‌بود. اسمش بود اتاق مهمان.دور تا دورش مبل چیده، با زمینه کرم و شاخه‌های مغز پسته‌ای. همان که پسرک را رویش نشاندند و عکسی گرفتند چندی بعد از آمدنش به دنیا، استاد عکاس هم هر چه هنر داشت رو کرد و سه تا از این تصویر را در یک عکس چاپ کرد، تا بعدها چهار خواهر سر به سرش گذارند و سه کله‌اش بنامند. باری، وسط اتاق هم یک میز قهوه‌ای با پایه‌های قوس‌دار خراطی شده بود. همه به کنار، روی این میز چهار ظرف نقره‌ای در دار بود پر از شکلات. نه شکلاتهای کارخانه‌ای رنگ وارنگ، تکه‌های کوچک به شکل برگ در دو رنگ سفید و قهوه‌ای. عشق بود و زندگی برای پسرک. شکمو بود، چلاس نبود. بی اذن مادر در اتاق مهمان را باز نمی‌کرد. اشکافی هم آخر اتاق بود که منبع ذخیره شکلاتها و هم آجیل بود. تخمه، پسته، نخودچی، و کازو. این کازو هم از تنقلهای محبوبش بود. از همان جنس و طرح شکلات خوریها، میوه خوری، دو دست پیش دستی، و دو قندان هم روی میز چیده و آماده بود

هر از گاهی با مادر به خیابان شاه رضا می‌رفتند برای خریدن آن خوردنیها. آنجا که می‌رفتند، پسرک می‌دانست که دست کم دو سه کیسه برنجک و مقادیری لواشک سهمیه همیشگی است. گاهی هم از آنجا به خیابان اسلامبول می‌رفتند تا پنیر لیقوان بخرند که فقط مغازه ایران داشت. آنجا هم پسرک سهمی داشت، شیر عسلی نستله، که آن هم فقط مغازه ایران وارد می‌کرد

ناهار و شام خانواده اغلب در اتاق نشیمن بزرگ طبقه اول صرف می‌شد. سالی یکی دو بار مادر بزرگ هم از رشت می‌آمد و چند روزی مهمانشان می‌شد. سر سفره با قاشق خودش پلو خورش می‌کشید، اخم خواهرها در هم می‌رفت. مادر بد عادتشان داده بود. هر کدام بشقاب و قاشق و چنگال و لیوان جدا داشتند و دیسیپلین خانواده حکم می‌کرد در هر دیس پلو و هر ظرف خورش کفگیر و قاشقهای مخصوص کشیدن غذا می‌گذاشتند. کسی اجازه نداشت با قاشق خودش، دهن زده می‌گفتند، غذا بکشد. یک بار هم مادر بزرگ با آن لهجه غلیظ گیلکی مادر را مؤاخذه کرد که این پسرک چرا خواهرها را به اسم صدا می‌زند و به آنها خواهر نمی‌گوید

یک بار پدر که از سفر جنوب آمد، با خودش یک بچه میمون سوغات آورد. مادر که عاشق نگهداری حیوانهای خانگی بود، اسمش را فیروز گذاشت. کارهای بامزه‌ای می‌کرد. قسمت یا قاسم یادش داده بود موهایش را می‌خاراند، مثلا دارد شپش می‌جورد. آقا فیروز یکی دو سالی با خانواده بود، تا یک روز که خواهر ارشد در راهرو درس حاضر می‌کرد برای ورود به دانشگاه، فیروز پرید و گازی از پایش گرفت که تکه‌ای از گوشت کنده شد و خون فواره زد. پزشک خانواده، دکتر بهرامی که همسایه‌شان بود، بعد از مداوا و اقدامهای ضروری توصیه کرد که احتمال هاری فیروز می‌رفت، لذا بهتر بود به باغ وحش تحویل می‌شد، با ذکر داستان، تا آنجا بدانند چه کنند. چنین کردند

غبار خاطرات، قسمت اول
غبار خاطرات، قسمت سوم

روز وست ونکوور

2009-06-08T19:07:00.000-07:00

نمی‌دانم چه سری است که هر سال با اشتیاق به انتظار روز وست ونکوور می‌نشینم که اولین شنبه ماه ژوئن است. دوست دارم مراسم رژه و جشنهای این روز را. از هفت سالی که ساکن وست ونکوور زیبا بوده‌ایم، فقط یک بار، دو سال پیش که در سمیناری در دانشگاه یو.بی.سی بودم، این جشن را از دست دادم. غیر از آن، شنبه گذشته ششمین بار در این جشن حاضر بودم

شرحی بر این روز را در مطلبی که در سال 2005 نوشته‌ام بخوانید
ویدیوهایی کوتاه از این مراسم را در سال 2006 بیینید
عکسهای مفصل جشن امسال را در فتوبلاگم ببینید

غبار خاطرات، قسمت اول

2009-06-04T23:34:00.000-07:00

پسرک پشت چرخ خیاطی نشسته بود. چهار ساله بود. انگشتش را بر قوسهای آرم سینگر روی بدنه مشکی چرخ کشید. دسته را چرخاند. سوزن به سرعت بالا و پایین رفت. توجهش از آرم و دسته چرخ به مخروط نور آفتاب چرخید که از پنجره‌ها روی چرخ خیاطی افتاده بود و با قدری شکست روی گلهای قالی ادامه داشت. شره‌های رنگ کرم قابهای چوبی پنجره‌ها را دید، نارنجی می‌زدند زیر ستونهای نور

یک دفعه احساس کرد چه تنهاست. چهار خواهرش به مدرسه رفته بودند. اسمها از فرط تکرار در ذهنش آهنگین شده بودند، بدون معنایی خاص. عبرت... مدرسه خواهرها عبرت بود اسمش، مدیرش خانم بیرشک، خواهر دکتر احمد بیرشک، آن ریاضی‌دان نابغه. صبح که می‌شد، روپوشهای ارمک طوسی می‌پوشیدند، یقه‌های توردوزی سفید جداگانه را به گردن می‌بستند، مثل دسته گل راهی مدرسه می‌شدند. عاشق بوی مداد تراشیده بود که از کیف کوچک‌ترین خواهر بیرون می‌زد

پا شد. آرام به راهرو سرک کشید و از اتاق کوچک بیرون رفت. انگشتش را روی خط قهوه‌ای گذاشت و کشید و رفت. زیر این خط یک نیم قد رنگ روغنی کرم بود و بالایش تا سقف رنگ پلاستیکی، قدری کم رنگ‌تر از پایین. خط قهوه‌ای شاهکار اوستا نقاش بود که بی خط‌کش می‌کشید

رسید پای پله‌ها. بغض کرد. صدای مادر را از اشکوب فوقانی می‌شنید. داد زد مامان من اینجا تنهام. مادرش آمد پایین. بغلش کرد. گفت من اینجام، تنها نیستی... خانه بزرگی داشتند، دو اشکوبه با حیاط و زیرزمینهای بزرگ. از کوچه بن بست باریک که رد می‌شدی و در را باز می‌کردی، وارد یک حیاط خلوت کوچک می‌شدی. دریچه فلزی سیاه را زیر پایش دوست داشت. جوری با رمز و راز به نظرش می‌رسید. چندی یک بار آقایی می‌آمد و دریچه را باز می‌کرد تا کنتور آب را بخواند. باری، رو به رو پنجره مطبخ بود و دست راست راهروی اصلی همکف. به راهرو که می‌پیچیدی طرف چپ در مطبخ بود و دست راست راه پله به اشکوب بالا

پدرش، تا به یاد داشت در ماموریت بود. این بار مامور بازرسی سواحل جنوب بود از سوی سازمان بنادر و کشتی رانی. در فواصلی که به خانه باز می‌گشت، تمر هندی و انبه سوغات می‌آورد. نوکری بود قاسم نام، کارهای خانه را می‌کرد، از خرید و آشپزی، تا جارو پارو. می‌گفت به من نگویید قاسم، بگویید قسمت، پسرک هرگز نفهمید چرا. باری، قسمت داشت ماهیهای دودی را با نخ قند به دیوار انباری کوچک ته مطبخ آویزان می‌کرد. وقتی از کارهای خانه فارغ می‌شد، با پسر بچه منچ و مار وپله بازی می‌کرد، یا قایم موشک

بعد از مطبخ، همان دست چپ، راه پله باریکی پایین می‌رفت و به زیرزمینی می‌رسید که می‌گفتند قدیم آب انبار بوده، حالا به زیرزمینی بزرگ‌تر وصلش کرده بودند که جای خواب بعدازظهر تابستان بود

ادامه راهرو به دو اتاق می‌رسید، دست چپ اتاق کوچک بود و دست راست اتاق بزرگ نشیمن. سقف آن را با تیرآهن پوشانده بودند، می‌گفتند خیلی محکم و مطمئن است. سقفهای بقیه قسمتهای خانه چوبی بودند. تازگی اتاق بزرگ با یک دست میز و صندلی ارج و یک بخاری بزرگ ارج مبله شده بود. نامی بود که می‌شناختند و به آن اطمینان داشتند، چنان که گوینده تلویزیون می‌گفت، آن تلویزیون فیلیپس سفید کوچک با دو شاخه آنتن که روی کانال هفت تلویزیون ثابت پاسال را می‌گرفت. آن هم گوشه اتاق بزرگ بود، ولی با اولین نشانه‌های گرما به تراس بالا منتقل می‌شد، جایی که در سراسر تابستان نشیمن خانواده می‌شد و آخر شب، با علم کردن پشه بندها، جای خواب

اتاق بزرگ، سراسر پنجره‌های ارسی بزرگ داشت رو به حیاط. ادامه راهرو هم بعد از اتاقهای بزرگ و کوچک به صفه‌ای می‌رسید که با چند پله به حیاط می‌رفت. کف حیاط آجر فرش بود با حاشیه‌های گل‌کاری. بهار که می‌شد، بنفشه، گل میمون، و تاج خروسی غوغایی داشتند از رنگ. گلدانهای یاس سفید هم بویی پخش می‌کردند در حیاط که هنوز یادش کلافه می‌کند

دیوارهای بلند سمت چپ که به منزل همسایه، آقای احمدی می‌رسید، در بالا رجی از آجرهای نازک چهارگوش داشت که مورب کار شده بودند، مثل لوزی، می‌گفتند کلاغها را می‌پراند تیزی گوشه آجرها. انتهای سمت چپ حیاط، حوض آب بود که تمام تابستان آب تمیز داشت و در فصل سرما با تخته‌های بزرگ پوشانده می‌شد. شیر آب کنار پاشویه هم گونی پیج می‌شد تا یخ نزند و نترکد. سمت راست مستراح بود و حمام احتصاصی داخل خانه، با سربینه بزرگ. مجاور آن زیر زمین کوچک که خواهرها در آن عروسک بازی می‌کردند. با قابلمه‌های اسباب بازی کته می‌پختند با یک بند انگشت روغن، سیب زمینی هم سرخ می‌کردند، چه معجونی می‌شد این ترکیب، تا آخر عمر غذای محبوب پسرک ماند

غبار خاطرات، قسمت دوم

دنیای پایین سل

2009-05-22T17:58:00.000-07:00

بیست سالی پیش بود، روزی از روزها، ماری کیمورا که تکنیک سون فیله را تمرین می‌کرد تا صدای سیم می را بهتر کند، به سرش زد همین تکنیک را با سیم سل امتحان کند. موهای آرشه را کمی شل کرد و آن را با فشاری بیشتر از معمول بر سیم سل کشید، نزدیک به خرک. صدای عجیبی شنید... سل، درست یک اوکتاو بم‌تر (پایین‌تر) از سل دست باز ویولن

از آن روز تکنیکی جدید به نوازندگی ویولن اضافه شد، کیمورا آن را "هارمونیک پایین" نامید. سابقه داشت کاربرد این تکنیک البته، مثلا در قطعه فرشتگان سیاه اثر جرج کرومب، ولی کیمورا گسترده‌اش کرد، و نخستین بار در مقاله‌ای در نشریه استرینگز در سال 2001 آن را تشریح کرد و بعد در ساخته‌هایش به کار برد

کیمورا بعد از این که در سال 1994 اولین بار هارمونیک پایین را در رسیتالی معرفی کرد، با تمرینهای مداوم هر روز خش همراه با آن را کم کرد و صدایی صاف‌تر گرفت، تا جایی که اکنون از سل معمول دست باز ویولن تا سل یک اوکتاو پایین آن، همه نیم پرده‌ها را اجرا می‌کند. لم کار فشار و سرعت آرشه است و جای کشیدنش روی سیم. مثلا دوی وسط را با انگشت گذاری عادی و فقط با آرشه یک اوکتاو پایین می‌برد تا دوی دست باز ویولا را بگیرد از ویولن. غرض این که شیوه کار مثل هارمونیک معمولی (بالا) نیست که انگشت بی فشار روی سیم گذاشته شود

کیمورا ادعا می‌کند از همه سیمها می‌توان هارمونیک پایین گرفت، ولی صدای حاصل همیشه صاف و تمیز نیست. این صداها را می‌توان اتفاقی به دست آورد، اشکال در نواختن با برنامه و با قصد است. او به روز خوب و روز بد هم اعتقاد دارد! می‌گوید صدای هارمونیکهای پایین در روزهای خوب بهتر است. تعریف می‌کند که اولین بار که این شیوه را امتحان کرد، تصور کرد دچار وهم شده و صدای سل دست باز ویولنسل را از جایی دیگر می‌شنود

اما فیزیک این قصه... دانشمندان فیزیک هنوز نمی‌دانند چطور این اتفاق می‌افتد، که با بازی با فشار آرشه بتوان هارمونیک پایین گرفت. ماری کیمورا ناچار شد برای حل این معضل علمی به دانشگاه استنفورد برود و مساله را با ماکس ماتیوز مطرح کند، بهترین فیزیکدانی که پیشرو در موسیقی کامپیوتری شناخته شده. ماکس میکروفونهایی طراحی کرده که صدای هارمونیکهای پایین را می‌گیرند و برای آنالیز فیزیکی آماده می‌کنند. کیمورا امیدوار است به زودی جواب قطعی معما را از مطالعات ماتیوز دریافت کند

ولی تا آن زمان برسد، کیمورا از جنبه عملی داستان غافل نشده، با آهنگهایی که خود ساخته یا به دیگران سفارش داده، توانسته یک سی‌دی ضبط کند و انتشار دهد با عنوان دنیای پایین سل. از کارهای ضبط شده بر این سی‌دی می‌توان شش کاپریس و یک سوئیت سه موومانی را ذکر کرد، همه ساخته و نواخته خود کیمورا. اما در سال 2007 آهنگسازی به نام ژان کلود ریست اولین بار ویولن کنسرتویی برای ماری تصنیف کرد و در آن از هارمونیکهای پایین بسیار استفاده کرد

به هر حال کار آسانی نباید باشد دست یافتن به هارمونیکهای پایین. کیمورا تعریف می‌کند، روزی به جولیارد رفته بودم، دانشجویی نزدم آمد و گفت هر چه کرده نتوانسته هارمونیک پایین را بزند، با اصرار می‌خواست که یادش دهم. آرشه‌اش را گرفتم، موها را قدری شل کردم، و پنج ثانیه بعد توانستم سل دست باز ویولنسل را روی ویولنش اجرا کنم. لمهای خاص این کار را برایش گفتم و ساز را با موی آرشه شل شده به او دادم، چند ثانیه بعد او هم بالاخره سل بم را از ساز گرفت

کیمورا می‌گوید برای تولید هارمونیکهای پایین، سیمهای کهنه بهتر از سیمهای نو هستند. با سیم کهنه لازم نیست آرشه چسبیده به خرک باشد، لذا صدا صاف‌تر می‌شود. ولی وقتی مجبورید سیم عوض کنید، تا وقتی سیم کاملا نو است، فقط باید فاصله آرشه را از خرک کم کنید تا بتوانید به هارمونیک پایین دست یابید. در هر حال تمرین و تمرین و تمرین، تنها راهی است که شما را از ناله "باز هم صدایش در نمی‌آید" به فریاد تحسین "وای خدای من" می‌رساند! به عنوان یک قاعده کلی، اگر کسی سون فیله را کار کرده و بلد باشد، آسان‌تر به هارمونیک پایین می‌رسد

در صفحه‌ای از وب‌سایت کیمورا می‌توانید نمونه‌هایی از هارمونیکهای پایین را در دو قطعه پارتیتا و جمینی بشنوید. از دستش ندهید، شگفت‌انگیز است

ترجمه با تلخیص از شماره ژوئن 2009 مجله استرینگز

مایکل رابین

2009-05-18T18:33:00.000-07:00

موتزارت 35 ساله رفت، شوپن 39 ساله، شوبرت 31 ساله، و مایکل رابین (یا ری بین، به کسر را، اگر مایلید امریکایی بگویید اسم را) در 36 سالگی جهان موسیقی را بهت زده کرد با فوت غم انگیزش

مایکل رابین، ویولنیست امریکایی با اصل رومانیایی در دوم ماه مه 1936 متولد شد. پدرش جرج نوازنده ویولن بود در فیلارمونیک نیویورک و مادرش جین پیانیستی بود از اهالی مدرسه جولیارد. هفت ساله بود که جرج نبوغی دید در پسر بچه، قراری گذاشت و نزد یاشا هایفتز برد او را. هایفتز تستی گرفت از پسرک، تعمقی کرد، و سفارش کرد مؤکد که بچه را به گالامیان بسپارند. ایوان گالامیان همان ایرانی تبار متولد تبریز بود که معتبرترین معلم ویولن سده پیشین شناخته شده است

باری، مایکل تحصیل نزد گالامیان آغاز کرد و چندی نگذشت که استاد او را "مطلقا بی‌نقص" توصیف کرد. تابستان بعد او را به میدومانت برد، مدرسه‌ای شبانه روزی که گالامیان برای محصلان سازهای زهی و پیانو تاسیس کرده بود، فقط برای هفت هفته تابستانی. اعجاب آور است نگاهی به اسامی تعدادی از دانش آموزان این مدرسه: جاشوا بل، کیونگ وا چونگ، جیمز انس، یویوما، ایزاک پرلمن، پینکاس زوکرمن

بعد از تحصیلات ابتدایی، مایکل رابین به مدرسه جولیارد رفت. کنسرتهایی بی‌شمار برگذار کرد در این دوره با ارکسترهای بزرگ امریکایی. تا سرانجام روز بزرگ فرا رسید، 29 نوامبر 1951، در پانزده سالگی بر صحنه تالار کارنگی درخشید، در اجرای ویولن کنسرتوی نمره یک پاگانینی همراه با فیلارمونیک نیویورک به رهبری دیمیتری میتروپولس. دیگر توقفی متصور نبود بر موفقیتهای ویولنیست نوجوان در فتح همه سالنهای نامدار و نامساز جهان. در 13 دسامبر 1954 درهای رویال آلبرت هال در لندن هم به رویش گشوده شد، با اجرای ویولن کنسرتوی چایکوفسکی همراه با ارکستر سنفونیک بی‌بی‌سی

در رسیتالی دیگر باز هم در کارنگی هال نیویورک، ناگهان تعادلش را از دست داد و در جا نقش زمین شد. این آغازی بود بر بیماری عصبی که از پایش در آورد و در نهایت به فوت جوان نابغه 36 ساله منجر شد، در آپارتمانش در نیویورک. نوزدهم ژانویه 1972 بود

مایکل رابین بیشتر با ویولن کوبلیک می‌نواخت، که یک گوارنری 1735 است. نیک بختی است برای جهان موسیقی که رابین در سده بیستم می‌زیست، تعدادی از نواخته‌هایش ضبط شده موجود است، کنسرتوهای مندلسون، گلازونف، نمره یک پاگانینی، و هر دو کنسرتوی وینیافسکی از این جمله‌اند. همین طور فانتزی اسکاتلندی بروخ، سوناتهای یسایی، و 24 کاپریس پاگانینی

ویدیویی کوتاه به جا مانده از مایکل رابین را ببینید در اجرای اثری از کرایسلر در بیست وشش سالگی

هنریک وینیافسکی

2009-05-14T18:37:00.000-07:00

کمتر دوستدار و شنونده عام موسیقی اسم آهنگساز و ویولنیست لهستانی، هنریک وینیافسکی را شنیده یا اطلاعی مبسوط دارد از احوال این خالق دو کنسرتوی نفیس ویولن و بی‌شماری قطعات کوتاه برای ویولن سولو یا ویولن و پیانو، آثاری که در رپرتوار هر ویولنیست حرفه‌ای جای ثابت دارند

هنریک وینیافسکی روز دهم ژوئیه 1835 در لوبلن لهستان متولد شد. اصلش از یهودیان لهستان بود، ولی پدرش به کلیسای کاتولیکی گرویده بود. خیلی زود نبوغش را در موسیقی نشان داد و بعد از تعلیمهای اولیه نزد مادر، در هشت سالگی وارد کنسرواتوار پاریس شد. بعد از فراغت از تحصیل در کنسرواتوار، در تورهایی طولانی شرکت کرد به عنوان نوازنده. در اکثر این برنامه‌ها، برادرش ژوزف همراهش بود با پیانو. اولین اثرش را در دوازده سالگی تصنیف کرد، گران کاپریس فانتاستیک اپوس یک. این کار آغازگر کاتالوگی بود نسبتا کوچک از آثارش با تنها 24 شماره اپوس، ولی با اهمیتی فوق‌العاده در حیطه ویولن نوازی

نوجوانی که به سر رسید، به ایزابلا هامتون زیبا دل باخت. سالها زمان لازم بود تا بتواند خانواده را موافق کند با این دلدادگی، تا در سال 1860 بتواند به حباله نکاح درآورد محبوبه را. پس از ازدواج، به دعوت آنتون روبنشتاین به سن پترزبورگ نقل مکان کرد وینیافسکی جوان، تا به تدریس ویولن بپردازد، و همزمان در کوارتت انجمن موسیقی روس نوازندگی کند. اقامتش در سن پترزبورگ دوازده سال به درازا کشید

سال 1872 برای وینیافسکی آغازگر تورهایی باز هم طولانی بود در دنیای نو، همراه با روبنشتاین، به مدت سه سال. در سال 1875 در جانشینی هانری ویوتان به استادی ویولن در کنسرواتوار پادشاهی بروکسل منسوب شد. از شاگردانش در این مدرسه یوجین یسایی را می‌توان نام برد

اقامت در بروکسل اما، همزمان شد با سیر نزولی سلامت عمومی وینیافسکی و بیماری قلبی، تا جایی که بیشتر کنسرتهایش ناگزیر قطع می‌شد در میان برنامه، هر چند که نشسته می‌نواخت در این سالها. تا سرانجام در آوریل 1879 به شهر اودسا رفت در جنوب اوکراین و در آنجا اقدام به برگذاری برنامه‌ای کرد که آن را کنسرت خداحافظی نامید. سال بعد که به مسکو رفت، در 31 مارس 1880 دچار حمله قلبی شد و جان به در نبرد. بدنش به ورشو انتقال یافت و چهل هزار نفر در تشییع پیکر حضور یافتند

نام هنریک وینیافسکی به عنوان ویولنیستی نابغه و سازنده آثاری گرانبها برای این ساز در تاریخ موسیقی ثبت است. دو کنسرتوی وینیافسکی در بیشتر کنسرتها نواخته می‌شوند. اولی در فادیز مینور اپوس 14 در 1853 تصنیف شد و دومی در ر مینور اپوس 22 در 1862 ساخته شد و محبوبیتی بیشتر از اولی دارد. اسکرتزو تارانتل اپوس 16 و ده اتود کاپریس برای دو ویولن اپوس 18 از نفیس‌ترین کارهایش هستند که بسیار نواخته می‌شوند در نمایشهای ویرتوئوزی

هنریک وینیافسکی از مفاجر ملی لهستان است. پرتره‌اش بارها بر تمرهای پستی و سکه‌های این کشور نقش شده است. مسابقات بین‌المللی هنریک وینیافسکی در نوازندگی ویولن از سال 1952 شروع شد و هر پنج سال یک بار برگذار می‌شود. قابل ذکر است، دخترش ایرنا رژینا وینیافسکی هم بعد از پدر شهرتی کسب کرد در آهنگسازی

قطعه اسکرتزو تارانتل را با اجرای ماکزیم ونگروف ببینید و بشنوید

آداب ای-میل، قسمت دوم

2009-05-11T20:58:00.000-07:00

دستور (17) مواظب فرمتها باشید. بعضی از دریافت کننده‌های ای-میل رنگ و فونت و اندازه نمی‌شناسند(1)، در این صورت احتمال دارد نوشته‌های فرستنده درست دریافت نشود و حتی گاهی به شکلهای بی‌معنی و خنده‌دار تبدیل شود. در ضمن، دقت کنید رنگ فونت و رنگ زمینه طوری نباشد که خواندن را سخت یا حتی غیرممکن کند

دستور (18) مواظب امکانات اچ.تی.ام.ال هم باشید. بعضی دریافت کننده‌ها اچ.تی.ام.ال نمی‌شناسند، در این صورت هم مثل مورد (17) ای-میلی مغشوش و مخدوش به گیرنده می‌رسد

دستور (19) ای-میلهای زنجیره‌ای را فوروارد نکنید. همه اینها شوخیهایی بی‌مزه هستند. مطمئن باشید اگر فورواردشان نکنید سوسک نمی‌شوید یا اگر بکنید میلیونر نمی‌شوید! توصیه می‌شود ای-میلهای زنجیره‌ای را به محض دریافت پاک کنید

دستور (20) هرگز وضعیت دریافت رسید را فعال نکنید. اغلب گیرنده‌ها با دیدن این پیغام که فرستنده رسید دریافت می‌خواهد از خیر باز کردن ای-میل می‌گذرند. مؤدبانه‌تر و اخلاقی آن است که از گیرنده تقاضا کنید دریافت ای-میل را اطلاع دهد، اگر واقعا اهمیتی دارد به هر دلیل

دستور (21) از دستور بازپس گرفتن ای-میل ارسالی (ریکال) استفاده نکنید. احتمال این که گیرنده ای-میل را باز کرده و دیده باشد، قبل از استفاده فرستنده از این دستور، بسیار زیاد است. در این صورت دستور بازپس گرفتن ای-میل بی‌معنی است و حتی می‌تواند ابلهانه به نظر آید. اگر این امر اهمیتی زیاد دارد، اخلاقی و مؤدبانه است که در ای-میلی دیگر از گیرنده بخواهید ای-میل قبلی را، که اشتباهی در آن داشته‌اید، نادیده انگارد

دستور (22) هرگز متن یا پیوست ای-میل را بدون اجازه فرستنده کپی یا فوروارد نکنید(2). احتمال نقض قوانین انحصار تالیف (کپی رایت) زیاد است

دستور (23) از ای-میل برای مطرح کردن مسائل خصوصی یا محرمانه استفاده نکنید. درجه ایمنی ای-میل در حد کارتهای پستال قدیمی است. اگر مطلبی را احتمالا روی آن کارتها نمی‌نوشتید، در ای-میل هم ننویسید

دستور (24) موضوع ای-میل را فراموش نکنید. موضوع ای-میل است که گیرنده را میل می‌دهد به باز کردن و خواندن با میل، یا باز نکرده و نخوانده پاک کردن! در عین حال موضوع را طولانی انتخاب نکنید، مختصر، مفید، و چکیده چند کلمه‌ای کل مطلب ای-میل باشد خوب است

دستور (25) بیشتر از جمله‌های "معلوم" استفاده کنید، فهمیدنش بسیار ساده‌تر و سریع‌از جمله‌های "مجهول" است. مقصود معلوم و مجهولی است که دردستور زبان خوانده‌اید. اصولا در بیشتر زبانهای زنده دنیا وجه مجهول رو به زوال است. مثلا وقتی خیلی ساده می‌توان گفت "سفارش شما را امروز می‌فرستیم"، چرا بگوییم "سفارش شما امروز فرستاده خواهد شد"؟ اول، فاعل معلوم است و نمی‌خواهیم پنهانش کنیم! دوم، ساختار مجهول با سادگی و بی‌تکلفی ای-میل مغایرت دارد

دستور (26) از نوشتن "فوری" یا "مهم" یا نظایر اینها در فیلد موضوع خودداری کنید. به همان دلیلی که در دستور (9) گفته شد، نوشتن "فوری" در ابتدا یا انتهای موضوع بی‌مزه است

دستور (27) از جمله‌های طولانی حذر کنید. به همان دلیلی که در دستور (8) برای پاراگرافها گفته شد، جمله‌ها را هم کوتاه بگیرید. تکرارش بد نیست چون مهم است، جمله‌های طولانی، پاراگرافهای طولانی، و ای-میل طولانی گیرنده را به نصفه-نیمه خواندن آن وا می‌دارد

دستور (28) بسیار دقت کنید، ای-میل هم مثل نامه و مثل گفتار باید عاری باشد از زبان خشن، کلمه‌ها و اصطلاحات دور از ادب، و مطالب گویای نژاد یا جنس پرستی. هر یک از اینها کافی است برای کشاندن شما یا شرکت شما به دادگاه

دستور (29) ای-میلهای اخطار ویروس جدید، که خیلی رایج شده، از جنس ای-میلهای زنجیره‌ای تلقی می‌شود، از فوروارد کردن آنها خودداری کنید

دستور (30) مثل نامه و مثل محاوره، از نوشتن مطالب جنسی (مقصود مربوط به جنس است، نخواستم از ترکیب ناهنجار و جعلی جنسیت استفاده کنم) خودداری کنید(3). مرسوم شده به جای ضمیرهای "آن مرد" و "آن زن" از آنان استفاده شود تا نوشته ضامن جنس نباشد، ولو این که مفرد مورد نظر باشد

دستور (31) به ای-میلهای دورریختنی (اسپم) پاسخ ندهید. به محض جواب دادن به اسپم، فرستنده می‌فهمد که آدرس شما فعال است و اسپمهای بیشتر می‌فرستد! بعضی از این ای-میلها (از جمله تبلیغات) زیر نویسی دارند که اگر نمی‌خواهید ای-میل از ما دریافت کنید به فلان لینک بروید و اشتراکتان را لغو کنید. حتی این کار را هم نکنید! اسپم را فقط پاک کنید، همین. اگر برنامه دریافت ای-میلتان دکمه‌ای برای معرفی اسپم دارد، آن را بزنید، ضرر ندارد

دستور (32) در استفاده از فیلد رونوشت (سی.سی) صرفه جو باشید. گیرنده‌ای که آدرسش در فیلد رونوشت است، اغلب تکلیفش را نمی‌فهمد که باید کار خاصی بکند، یا باید پاسخ دهد، یا فقط برای اطلاع ای-میل را دریافت کرده است. همین طور در پاسخ به ای-میلی که سی.سی هم داشته، قاعده آن است که پاسخ را به او یا آنان نفرستید، مگر اطمینان داشته باشید که فرد یا افراد لیست شده در فیلد رونوشت باید از پاسخ شما اطلاع یابند، به هر دلیل

توضیح (1) همین جا اضافه کنم، عده زیادی از دوستانتان فونتهای فارسی روی کامپیوترشان ندارند، در این صورت نوشته شما را با شکلهای بی‌معنی (یکی از دوستان می‌گوید خط چینی) خواهند دید. فقط وقتی فارسی بنویسید که اطمینان دارید گیرنده امکان خواندن فارسی دارد

توضیح (2) این دستور احتمالا برای خواننده داخل کشور حاد نیست، چون تابع قوانین بین‌المللی کپی رایت نیستیم، تا جایی که من می‌دانم

توضیح (3) این دستور بیشتر به ای-میل به زبان انگلیسی مربوط می‌شود که در آن سوم شخص مفرد جنسی است، یعنی مذکر و مؤنث دارد. باید اذعان داشت و افتخار کرد که فارسی از معدود زبانهاست که جنسی نیست. همه گروههای ضمیرها (فاعلی، مفعولی، و ملکی) شش صیغه دارند و تذکیر و تانیث ندارند

آداب ای-میل، قسمت اول

2009-05-06T14:47:00.000-07:00

چهار سال پیش مطلبی در مورد آداب اینترنت نوشتم، راضی کرد خیلی از دوستان و همراهان را. این هفته یک جلسه آموزش با ناهار(1) در شرکتی که در آن کار می‌کنم به این آداب اختصاص داشت، قدری جدیدتر، بیشتر آکادمیک (مدرس از استادان کالج زبان ونکوور دعوت شده بود)، و با تمرکز روی ای-میل و به خصوص ای-میلهای کاری. به نظرم رسید می‌تواند بسیار مفید باشد برای همه، و با قدری تعدیل برای ای-میلهای غیر کاری. ترجمه و خلاصه‌اش کرده‌ام. طولانی است، 32 دستور است، در دو قسمت تقدیم می‌کنم

دستور (1) مختصر و مفید بنویسید. توجه داشته باشید که علی‌الاصول خواندن از مانیتور به سادگی خواندن از کاغذ نیست و چشم را خسته می‌کند. ای-میل طولانی میلی ایجاد می‌کند در گیرنده که با تمرکز کمتر بخواند یا بریده بخواند با پریدن از بعضی جاها. پس شما، با خلاصه نوشتن، جای پریدن را حکم کنید

دستور (2) در عین اختصار، کامل بنویسید. اگر ای-میلتان پاسخ (ریپلای) است، همه سؤالها را جواب دهید و حتی سؤالهای بعدی را هم (که ممکن است بر اثر جوابهای شما به وجود آید) پیش بینی کنید. اگر نه ناگزیر تعداد ای-میلهای رفت و برگشتی زیاد خواهد شد و وقتتان را (و قطعا وقت گیرنده را) خواهد گرفت

دستور (3) هر چند ای-میل از نظر رسمی بودن درجه‌ای کمتر از نامه دارد، املا و نگارش (دستور زبان) و نقطه گذاری آن به اندازه نامه مهم است. املای غلط یا نگارش ضعیف قدر و اعتبار شما را کم می‌کند برای گیرنده. نقطه گذاری نامناسب هم خواندن ای-میل را سخت‌تر می‌کند

دستور (4) به طور مشخص و برای گیرنده مشخص بنویسید. ای-میلهای بدون اسم و رسم گیرنده، از قبیل پاسخهای اتوماتیک، چندان مؤثر نیستند

دستور (5) برای ای-میلتان فرم درست کنید. در این فرم می‌توانید شکل و اندازه صفحه، اندازه و رنگ فونت، و به خصوص امضای معمولتان را بگنجانید. حتی می‌توانید برای دو سه نوع گیرنده (اداری، دوست، رسمی، غیر رسمی، مثلا) دو سه فرم درست کنید. می‌توانید آن شرح مصیبت معروف که اگر ای-میل را به اشتباه دریافت کرده‌اید چه کنید و من مسؤول ویروس نیستم را هم در فرم رسمی و اداری بگذارید

دستور (6) سریع پاسخ دهید. گیرنده ای-میلی فرستاده به امید دریافت فوری پاسخ، اگرنه که نامه یا فاکس می‌فرستاد! قاعده سرانگشتی برای مهلت پاسخ به ای-میل محلی 24 ساعت و ترجیحا همان روز است. برای ای-میل راه دور، با احتساب اختلاف ساعت و تفاوت ساعت کاری می‌توان تا 24 ساعت به آن افزود و تا 48 ساعت را قابل قبول دانست. خارج از این محدوده را با یک پاسخ آنی اطلاع دهید که مثلا ای-میل را دریافت کرده‌ام و دارم روی آن کار می‌کنم و تا فردا یا آخر هفته جواب می‌دهم

دستور (7) فایلی را پیوست نکنید مگر واقعا لازم باشد. با ارسال پیوستهای حجیم، سیستم ای-میل گیرنده ممکن است مختل شود. پیوست بزرگ را فشرده (زیپ) کنید و علی ای حال از گیرنده وقت مناسب برای ارسال آن را بپرسید. ویروس یاب قوی و مؤثر و بهنگام را هم فراموش نکنید

دستور (8) متن ای-میل را منظم و تمیز تهیه کنید. گفته شد که خواندن از مانیتور سخت‌تر از خواندن از کاغذ است، با بی نظمی آن را باز هم سخت‌تر نکنید. پاراگرافها را کوتاه بگیرید، بین آنها یک خط سفید بگذارید. بیشتر از فهرستهای یک خطی استفاده کنید

دستور (9) وضعیت اولویت زیاد را فعال نکنید. حتما قصه چوپان دروغگو را به خاطر دارید(2)، با استفاده مداوم از این وضعیت گیرنده را به این پیش فرض سوق می‌دهید که باز هم ای-میلی عادی از شما گرفته که اولویت فوق‌العاده نشان می‌دهد! تصویرتان و قدرتان را نزد گیرنده تنزل ندهید با این کار. به علاوه، اگر مطلبی آن قدر مهم و در اولویت است، احتمالا تلفن برای آن مناسب‌تر از ای-میل است

دستور (10) هرگز همه حروف را بزرگ تایپ نکنید، هم خواندن را سخت می‌کند و هم این احساس را به خواننده می‌دهد که دارید فریاد می‌زنید بر سرش

دستور (11) در پاسخ ای-میل از صفحه ای-میل جدید استفاده نکنید. حتی اگر در همان صفحه پاسخ (ریپلای) می‌دهید، متن اصلی را پاک نکنید. اشکال ندارد، حتی خوب است، که سابقه محاوره یا مراسله باقی بماند، از رجوع به حافظه مؤثرتر و سریع‌تر است بی‌تردید

دستور (12) از متن تبری در انتهای ای-میل غافل نشوید، می‌تواند نجات بخش باشد. یک خط آخر ای-میل که من مسؤولیتی برای ویروس احتمالی همراه این ای-میل نمی‌پذیرم (دست کم این سر دنیا که ادعا و اقامه دعوی خیلی رایج است) می‌تواند وقت و مال و اعصابتان را حفظ کند

دستور (13) قبل از ارسال، به دقت متن را مرور کنید. تقاوت اساسی ای-میل با نامه سنتی در این جاست: دکمه ارسال را بزنید، ثانیه‌ای دیگر به گیرنده می‌رسد. در مورد نامه می‌توانید قبل از رسیدن به صندوق پشیمان شوید، حتی می‌توانید صندوق پست را از جا بکنید! ولی در مورد ای-میل هیچ راهی ندارید برای ممانعت از ارسال. سوای موضوع، کنترل دقیق املا و انشا و نقطه گذاری هم اهمیت زیاد دارد

دستور (14) زیاد از پاسخ (ریپلای) به همه استفاده نکنید. بسیار آزار دهنده و زننده است که یک نفر عده‌ای را (پنجاه نفر به فرض) به جایی دعوت کرده با ای-میل، هر کدام که جواب قبول دعوت می‌دهند دکمه پاسخ به همه را بزنند. لطفا قدری فکر کنید، به بقیه چهل و نه نفر چه ربطی دارد که شما دعوت را می‌پذیرید یا نه

دستور (15) در صورت لزوم، برای رعایت حریم خصوصی افراد، از کپی کور (بی.سی.سی) استفاده کنید. وقتی می‌خواهید ای-میل را برای چند نفر بفرستید، دلیل ندارد با گذاشتن آدرسها در فیلد گیرنده اصلی، آدرس همه را در معرض دید همه قرار دهید، اخلاقی هم نیست. به استثنای موارد خاص اداری. اگر تا حالا نمی‌دانسته‌اید، آدرسی که در فیلد کپی کور بگذارید کسی دیگر نمی‌تواند ببیند. به علاوه، در فوروارد کردن ای-میل به دیگران، فهرستهای طولانی قبلی را (که گاهی چندین صفحه می‌شود) پاک کنید

دستور (16) مواظب مخففها و صورتکها باشید که کجا استفاده می‌کنید. مخففهای مرسوم در چت (مثل ال.او.ال = دارم می‌خندم!) را در ای-میل نگذارید، مؤدبانه نیست. به همین ترتیب از صورتکهای مرسوم در چت (خندان، گریان، بوسه، چشمک، و سایر آنها) استفاده نکنید

توضیح (1) این سر دنیا، در شرکتها (دست کم شرکتهای مهندسی که من می‌دانم) بیشتر روزها جلسه‌های آموزشی می‌گذارند در ساعت ناهار (12 تا یک)، ساندویچ یا ظرف غذایتان را همراه می‌برید، همان طور که مدرس یا سخنران صحبت می‌کند شما ناهارتان را نوش جان می‌فرمایید! حتی گاهی اولیای شرکت، برای کشاندن شما به جلسه‌ای که مهم می‌دانند، ناهار می‌دهند

توضیح (2) این ارجاع به قصه چوپان دروغگو، در نهایت شگفتی، در متن اصلی است و زاییده خیال من نیست. فقط در متن اصلی آمده "داستان پسری که فریاد می‌زد گرگ"، من اسم قصه را برای خواننده فارسی زبان گذاشتم

آداب ای-میل، قسمت دوم

سولیست

2009-04-29T17:35:00.000-07:00

شنبه فیلم سولیست را دیدم در روز دوم نمایش عمومی... عالی بود، عالی هست، ببینیدش، به خصوص شما که موسیقی دوست هستید

استیو لوپز ستون نویس لوس انجلس تایمز است. در جست وجوی سوژه برای داستانش به ناتانیل ایرز برمی‌خورد، در پارکی زیر تندیس بتهوون می‌نوازد، ویولنی را که تنها دو سیم دارد. در تحقیقات بعدی می‌فهمد که ناتانیل محصل ویولنسل بوده در مدرسه جولیارد، در حوادثی دچار اسکیزوفرنی شده و به خیابان خوابی رو آورده، با همه مختصات کلاسیک بی‌خانمانی در امریکای شمالی

ناتانیل شیفته بتهوون است. فیلم‌ساز این دلدادگی را با تاکید بر سنفونی سوم نشانه می‌زند، به تناوب موومان اول و موومان دوم (مارش عزاداری) در سراسر فیلم شنیده می‌شود. یکی از خوانندگان روزنامه، ویلنسل سالها بلااستفاده مانده‌اش را به ناتانیل اهدا می‌کند. استیو با تهیه یک آپارتمان ارزان تلاش می‌کند او را به زندگی باز گرداند. از ویولنسل نواز اول فیلارمونیک لوس انجلس کمک می‌گیرد، نتهای شش سوئیت باخ را برای ناتانیل تهیه می‌کنند. بتهوون بتهوون است، قابل درک است، ولی شاید اگر یوهان سباستین نبود، بتهوون بهتوون نمی‌شد... با این شرح و تفسیر سعی می‌کنند ناتانیل را به تمرین سوئیتها مایل کنند. اما باز در انتهای فیلم اجرای فیلارمونیک لوس انجلس از اروئیکا تصویر می‌شود، با رهبری اساپکا سالونن

ناتانیل ایرز را جیمی فاکس بازی می‌کند، همان که دو سال پیش اسکار بهترین بازیگر نقش اول را برای ایفای نقش ری چارلز برد. آرشه را خوب به دست می‌گیرد، ولی انگشت گذاری بسیار ضعیفی نشان می‌دهد، پیداست هیچ تعلیم ندیده. نقش استیو لوپز را رابرت دانی بر عهده دارد، و کارگردان جو رایت است، سازنده نسخه جدید غرور و تعصب و نامزد اسکار برای کفاره

معرفی کوتاه فیلم را ببینید

کلارا و فانی، آهنگسازانی در سایه

2009-04-21T11:51:00.000-07:00

تاریخ موسیقی نامهای بانوان زیادی را به عنوان نوازنده و آهنگساز در خود ثبت کرده، افسوس بیشتر این اسامی زیر سایه بستگان ذکورشان رنگ باخته‌اند یا محو شده‌اند. معروف‌ترین اینان، بی‌تردید کلارا شومان و فانی مندلسون هستند، اولی همسر روبرت شومان و دومی خواهر فلیکس مندلسون

کلارا ویک، موسیقی‌دان و آهنگساز آلمانی و پیانیست نامدار عصر طلایی رومانتیک، در سیزدهم سپتامبر 1819 متولد شد. بعد از ازدواج نام همسرش شومان را بر خود نهاد و با این نام معروف شد، هر چند که بیشتر شهرت و محبوبیتش در دوران دختر خانگی حاصل شده بود

در مارس 1828 وقتی نه ساله بود، کلارا برنامه‌ای اجرا کرد در لایپزیگ در منزل دکتر ارنست کاروس که مدیر آسایشگاه روانی بود. در این برنامه روبرت شومان که نه سال از کلارا بزرگ‌تر بود حضور داشت، به عنوان شنونده، چنان تحت تاثیر قرار گرفت که تحصیل حقوق را کنار نهاد و به فراگیری نواختن پیانو رو آورد، نزد فریدریخ ویک، پدر کلارا

دو سال بعد، کلارا همراه با پدر در توری هنری به سراسر اروپا سفر کرد. در وایمار نویسنده نامدار، گوته در رسیتالش حضور داشت، بعد از برنامه مدالی به کلارا هبه کرد، رویش حک شده بود تقدیم به هنرمند نابغه، کلارا ویک. در همین تور بود که پاگانینی، که آن زمان در پاریس سکونت داشت، دعوت کرد کلارا را به برگذاری برنامه‌ای مشترک. پاریسیان از ترس وبای به شدت شایع شده شهر را ترک کرده بودند، برنامه کم مشتری و ناموفق از آب درآمد

تا سیزده ساله شد کلارا، انتخاب قطعه‌های اجرایی در برنامه‌هایش در دست پدر بود، از این سن، اختیار انتخاب را خود به دست گرفت، در کنار اجرای آثار باروک و کلاسیک از اسکارلاتی و باخ، موتزارت و بتهوون، و شوبرت، قطعاتی از رومانتیکها را هم به رپرتوارش افزود، از قبیل شوپن، مندلسون، و البته شومان

نوزده سالش که شد و بحث ازدواجش با روبرت شومان بالا گرفت، پدرش هر چه در توان داشت کرد تا از این پیوند جلو گیرد، سرانجام دو دلداده اجازت از دادگاه گرفتند و وصلت کردند. تا کلارا از سایه روبرت خارج شود، بنا بود صحبت فقط ازو باشد، خالی از لطف نیست این اشاره که نفیس‌ترین ترانه‌های شومان در این دوران تصنیف شد

راست است که کلارا بعد از این ازدواج هفت فرزند به دنیا آورد، یکی بعد از دیگری، ولی این سبب نشد که از آهنگسازی و هم نوازندگی دست بردارد. در واقع کلارا بود که با تورهای اروپایی باعث شهرت فراگیر روبرت شومان شد

در سال 1853 یوهانس برامس بیست ساله، کلارا و روبرت را در لایپزیگ ملاقات کرد و زوج موسیقی‌دان را با نبوغش تحت تاثیر قرار داد. از همین جا دوستی مادام‌العمر برامس و کلارا شروع شد و بعد از درگذشت شومان به حمایت برامس از کلارا انجامید و سرپرستی فرزندان. تردید نیست که این دو دل باخته بودند به هم، ولی ثبت نیست در سندی که این شیفتگی آسمانی با روابط خاکی ملوث شده باشد. کلارا ویک شومان در بیستم ماه مه 1896 از دنیا رفت

اجرایی از یک والس زیبا از کلارا ببینید

اما از فانی... فانی مندلسون در چهاردهم نوامبر 1805 در هامبورگ متولد شد. پدرش آبراهام مندلسون بود، فرزند موسس (موسی) مندلسون، فیلسوف آلمانی. آبراهام بود که بارتولدی را به نام خانوادگی افزود

فانی از همان آموزشی بهره می‌برد که برادر کوچکش فلیکس دریافت می‌کرد، حتی با معلم یکسان. عجیب نیست که هر دو نبوغ کودکی بروز دادند و در خردسالی به تصنیف آهنگ پرداختند. دوستان خانوادگی از قبیل موشلس، در حوالی 1820 سخت تحت تاثیر نبوغ این خواهر و برادر بودند. تنها اوضاع اجتماعی آن دوران بود و محدودیتهایی که برای بانوان وجود داشت بی‌تردید، که فانی را در سایه قرار می‌داد. حتی پدر، هر چقدر منورالفکر، از تاثیر آن اوضاع اجتماعی برکنار نبود. همواره به فانی گوشزد می‌کرد، برای فلیکس موسیقی می‌تواند حرفه باشد، برای فانی نباید از حد یک سرگرمی فاخر مرسوم برای بانوان فراتر رود! فلیکس اما فکری دیگر داشت، خواهر را تحسین می‌کرد، و تصنیفات او را می‌ستود، تا حدی که بسیاری از آهنگهای فانی را به نام خود انتشار داد! فانی هم بسیار کمک می‌کرد به فلیکس، نقد می‌کرد آثارش را و تصحیح آنها را برعهده می‌گرفت

در 1829 بعد از سالها بحث و درگیری خانوادگی، سرانجام فانی موفق شد با ویلهلم هنزل نقاش ازدواج کند. بعد از آن بیشتر با نام فانی هنزل شناخته شد. در این دوره بود که در منزلشان در برلن کنسرتهای بی‌شمار برگذار کرد و در آنها آثار خود و برادر را به اجرا گذاشت. جدی‌ترین این کنسرتها برنامه‌ای بود که به نخستین اجرای پیانو کنسرتوی نمره یک فلیکس اختصاص داشت

فانی مندلسون هنزل در سال 1847 در برلن درگذشت، بر اثر سکته مغزی، عارضه‌ای که قبلا پدر و مادر و پدر بزرگش را هم از پا درآورده بود. فلیکس هم تنها شش ماه بعد بر اثر همین عارضه چشم بر جهان بست. در سالهای اخیر، به همت نوازندگان و شرکتهای ضبط، بسیاری از آثار فانی اجرا و ضبط شده‌اند و از سایه خارج شده‌اند

قطعه‌ای برای پیانو از فانی مندلسون ببینید و بشنوید

کانونشن سنتر ونکوور

2009-04-06T19:19:00.000-07:00

اولین پروژه‌ای که در این سوی دنیا طراحی کردم، قسمتی از سازه‌اش را، کانونشن سنتر ونکوور بود، با چند ویژگی. بزرگترین کانونشن سنتر کانادا، بزرگترین پروژه غرب کانادا، از بزرگترین پروژه‌های ساختمانی کانادا، و پروژه ساختمانی با بیشترین مصرف فولاد در کانادا

این ساختمان 135000 متر مربع زیربنا دارد، در شش طبقه. از زبان مدیر پروژه بگویم که در اجلاس مجمع عمومی سالانه انجمن مهندسان استراکچر بریتیش کلمبیا، دو هفته پیش، سخرانی کرد در معرفی این پروژه... آنجا که به تشریح المانهای افقی رسید، توضیح داد که تیرها و خرپاهای این ساختمان از مشکل‌ترین قسمتهای کار بود، چرا که دهانه‌ها بزرگ است، تا 75 متر دهانه عادی و تا هجده متر کنسول، بعضی تیرها با شیب 50 درجه از بام به همکف می‌رسند، در طبقه پارکینگها ارتفاع تیرها محدود است، و از همه بدتر، تغییر مکان و لرزش تیرها باید به کمترین اندازه‌ها محدود می‌شد... باری، به اینجا که رسید، به من اشاره کرد در میان حضارو تصریح کرد که طرح صدها تیر از این دست بر عهده فاریا بود. لحظه خوشی بود، بی تعارف، چرا پنهان کنم

این همه صغرا چیدم تا بگویم امروز افتتاح این ساختمان بود. مردم مثل موران ریخته بودند برای تماشای کانونشن سنتر جدیدشان، تا ببینند مالیاتشان کجا صرف شده... عجیب است، هیچ دری بسته نبود و به همه سوراخها می‌شد سر کشید

عکسهای بیشتر از افتتاحیه را در فتوبلاگم ببینید

برای کانونشن سنتر معادل خوبی پیدا نکردم... کسی می‌داند معادلی برایش

حلقه آهنین

2009-03-24T19:36:00.000-07:00

شش سال و ده روز بعد از هجرت، بالاخره امروز به حلقه آهنین رسیدم

وقتی در سال 1907 پل بزرگی در دست ساخت در استان کبک منهدم شد و هفتاد وپنج کارگر و تکنیسین و مهندس کشته شدند، فکر التزام مهندسان به سوگندی نظیر پزشکان شکل گرفت. نشانه این سوگند هم حلقه‌ای است، که آهنین بود ابتدا، ولی حالا فولاد زنگ نزن است، در انگشت کوچک دست کاری مهندسان، تا هر لحظه این سوگند را به یادشان آرد و از تخلف از کدهای مهندسی برحذرشان دارد

التزام قانونی مهندسان اما بر عهده انجمنهای مهندسان استانهاست، که با عنوان "مهندس پروفشنال" یا پی.انج به شاغلان حرفه مهندسی تفویض می‌شود، لذاست که حلقه آهنین ارتباطی به عنوان پی.انج ندارد. اما احراز و اثبات داشتن مدرک علمی مهندسی برای دریافت حلقه روشهایی دارد که برای منهدسان مهاجر آسان‌ترینشان داشتن عنوان پی.انج است

مراسم سوگند حرفه‌ای و دریافت حلقه آهنین هر سال در ماه مارس برگذار می‌شود. این مراسم، که به طور معترضه بگویم مراسمی است مثل آنچه در کتابها در مورد فراماسونری می‌خوانیم، قدری خنده‌دار به نظر رسید در سده بیست ویکم. شاید برای همین، تلفنهای موبیل را بیرون سالن گرفتند و بدتر، تذکر دادند اگر کسی، با هر وسیله‌ای، در حال عکس یا فیلم گرفتن دیده شود، از سالن اخراج می‌شود و حلقه‌اش هم پس گرفته می‌شود! ولی خوب، رسم رسم است و باید اجرا شود. در قسمت سوگند خوردن، همه حاضران زنجیری را به دست گرفتیم که لاینقطع ردیف به ردیف در تمام سالن کشیده شده بود، به نشانه این که همه مهندسان مثل حلقه‌های زنجیر به هم وابسته خواهند بود

خلاصه، در ژوئن سال قبل عنوان پی.انج را دریافت کردم و امروز حلقه‌دار شدم. راست بگویم، در زمان سوگند خوردن، ترانه معین بر لبم خنده نشاند، که یه حلقه طلایی، اسمتو روش نوشتم، الی آخر

بازارچه نوروزی

2009-03-16T20:15:00.000-07:00

امسال هم بازارچه نوروزی مثل هر سال برگذار شد، آخرین یکشنبه سال، در پارک ماهان نورت ونکوور

امسال از شهرام شب‌پره هم دعوت شده بود، افسوس که از آن اتفاقهای عجیب و غریب افتاد، در شهری که در تمام سال دو ساعت برف هم نداریم، همان روز و همان ساعت باید برف می‌آمد! دورتر از صحنه چیزی جز چتر دیده نمی‌شد، ولی به هر حال شور و حالی داد به جشن، خوب بود

کوچ شش ساله

2009-03-14T09:09:00.000-07:00

شش سال گذشت، از کوچ زمستانی

بسته اویستراخ

2009-03-13T18:22:00.000-07:00

بسته هفده تایی سی‌دی‌های اویستراخ رسید. عالی است. شرکت امی هر چه با اویستراخ ضبط کرده در این بسته گذاشته، حتی کارهای تکراری با ارکستر و رهبر دیگر

عکسهای همه صفحه‌های بروشور بسته را اینجا می‌گذارم، ولی خلاصه داستان، از کنسرتوهای بزرگ (طبعا با دید و سلیقه من) اینها در جعبه هستند

بتهوون، ر ماژور، دو اجرا، سی‌دی‌های 3 و 4
بتهوون، تریپل کنسرتو، دو اجرا، سی‌دی‌های 1 و 2
برامس، دوبل کنسرتو، دو اجرا، سی‌دی‌های 2 و 6
برامس، ر ماژور، دو اجرا، سی‌دی‌های 6 و 7
سیبلیوس، ر مینور، سی‌دی 3
موتزارت، نمره 3، دو اجرا، سی‌دی‌های 7 و 11
موتزارت، نمره 1 و 2، سی‌دی 9
موتزارت، نمره 4 و 5، سی‌دی 10
موتزارت، سنفونی کنسرتانت، سی‌دی 9
پروکوفیف، نمره 1 و 2، سی‌دی 8
شوستاکوویچ، نمره 1، سی‌دی 13
خاچاتوریان، با رهبری آهنگساز، سی‌دی 13
بروخ، نمره 1، سی‌دی 12
لالو، سنفونی اسپانیول، سی‌دی 12

در این بین جای کنسرتوهای چایکوفسکی، می مینور مندلسون، و دورژاک خالی است، که اویستراخ با شرکتهای دیگر ضبط کرده، به علاوه سه کنسرتوی باخ و شش سونات ویولن و کلاوسن

توضیح واضح: هر تصویری که خواستید بزرگ‌تر ببینید، رویش کلیک کنید

CDs 1, 2, 3, 4

CDs 4, 5, 6

CDs 7, 8, 9

CDs 9, 10, 11, 12

CDs 12, 13, 14

CDs 15, 16

CD 17 and Bio

Bio

میلیونر زاغه نشین

2009-03-09T15:22:00.000-07:00

دیروز میلیونر زاغه نشین را دیدیم، عالی بود

داستان دو پسر بچه است، جمال و سلیم که برادرند، و بی‌خانمان در بمبئی (مومبای)، خود را دو تفنگدار می‌نامند، فقط چون این را جایی شنیده‌اند. بعد که لاتیگا را می‌یابند، دختر بچه زیبا که مثل خودشان آواره است، سه تفنگدار می‌شوند. جمال بعد از وقایعی، وقتی به سالهای جوانی رسیده، در مسابقه تلویزیونی "که می‌خواهد میلیونر شود" شرکت می‌کند و تا مرحله آخر پیش می‌رود و جایزه بیست میلیون روپیه را به دست می‌آورد. جمال و لاتیگا که دل به هم باخته‌اند به هم می‌رسند و داستان "خوش‌پایان" می‌شود

همه داستان با برگشتهای به عقب (فلاش بک) روایت می‌شود تا بیننده بفهمد جمال جواب صحیح به هر سؤال را از کجا می‌داند. سؤال آخر، در مرحله بیست میلیون روپیه این است که در داستان سه تفنگدار الکساندر دوما، غیر از آتوس و پورتوس، تفنگدار سوم کیست. جمال می‌گوید در عین ناباوری پاسخ درست را نمی‌داند... این آخرین سؤال را شانسی جواب می‌دهد: پاسخ الف، آرامیس! جالب است این تمهید سازندگان فیلم که در ابتدا، قبل از تیتراژ حتی، این سؤال بر پرده می‌آید: او میلیونر می‌شود چون

الف) تقلب می‌کند ب) خوش شانس است ج) نابغه است د) چنین نوشته شده

و آخر فیلم این جواب بر پرده می‌آید

د) چنین نوشته شده

و البته بحث است بر سر این که مقصود سازندگان فیلم از این پاسخ چه بوده: مقدر بوده (تقدیر چنین نوشته شده) یا این گونه مسابقات تلویزیونی نمایشی هستند و برنده از قبل نوشته شده... به هر حال فیلم دیدنی است. به دیدنش توصیه می‌کنم، هر چه دستتان رسید در داخل، پرده‌ای، دی.وی.دی، پرده‌ای با کیفیت دی.وی.دی، یا هر چه. برای سینمادوستان لازم به ذکر نیست، این فیلم دو هفته پیش هشت اسکار را کسب کرد، در کارگردانی، تدوین، فیلم‌برداری، فیلم‌نامه اقتباسی، موسیقی اوریژینال، ترانه اوریژینال، میکس صدا، و به عنوان بهترین فیلم

در تماسی با همکاران دفتر شرکت (سندول) در مومبای، پرس و جو کردم از فقر باور نکردنی هندیان که در فیلم داده شده، راست است؟ می‌گویند راست است... می‌پرسم پس این دموکراسی هند که معروف شده بهترین است در منطقه به چه درد می‌خورد. می‌گویند به هیچ درد! وقتی نیمی از مردم حتی نمی‌دانند رای چیست، خوراکی یا پوشاکی، به هیچ درد... می‌پرسم همه جای شهر این طور است. می‌گویند بله، نه همه جا، ولی بیشتر جاها... بیشتر همکاران در شهرکهای تر و تمیز حومه مومبای ساکنند، حتی دفتر شرکت در چند ده کیلومتری بیرون شهر است

ساعت سه که داخل سینما رفتیم از شکوفه‌های پارک تیلفورد جنب سینما عکس گرفتم، و چه خوشحال که بهار آمد. ساعت پنج که بیرون آمدیم از برف سنگینی که می‌آمد عکس گرفتم. گفتم یا از در اشتباه وارد شدیم، یا از در اشتباه بیرون آمده‌ایم، در دنیای دیگری هستیم

قسمتی از رقص و شادمانی پایان فیلم را ببینید

ایزابل فاست

2009-03-08T13:03:00.000-07:00

یکی از برجسته‌ترین پیشروان ویولن نوازان اروپایی ایزابل فاست است که آوازه‌اش نرم نرمک امریکای شمالی را پر می‌کند. اگر پاگانینی را ابلیس یاری می‌کرد در نواختن، ایزابل را خود مفیستوفلس(1) می‌ستاید. ترجمان دقیق آنچه آهنگساز در نظر داشته اولویت اول است برای ایزابل. می‌گوید در مورد آثار گذشتگان باید تحقیق کرد که چه می‌خواسته‌اند، ولی اگر آهنگساز در قید حیات است، کافی است بپرسید

ایزابل فاست فرصت پرسیدن از آهنگساز را بارها داشته، در نخستین اجراهای جهانی آثار بی‌شمار، معروف‌ترینشان فانتزی اولیویه مسیان و اتود یورگ ویدمان که در آن سولیست باید همزمان با نواختن ویولن آواز بخواند! کاری که ایزابل وحشتناکش می‌خواند. همین امسال ایزابل فاست دو ویولن کنسرتو را که به او تقدیم شده به نخستین اجرای جهانی خواهد رساند، یکی از آهنگساز سوئیسی میشائل ژارل که در فستیوالهای موسیقی 2008 خوش درخشید و دیگری اثر آهنگساز اتریشی توماس لارخر

ایزابل فاست در خانواده‌ای عاشق موسیقی متولد شد، در سال 1972 در اسلینگن، شانزده کیلومتری جنوب شرقی اشتوتگارت. ویولن را در پنج سالگی به دست گرفت. پدر که دو سال قبل از آن شروع کرده بود به فراگیری ویولن نوازی به طور آماتوری، از او پرسید روزی، مایل است او هم آن ساز را یاد بگیرد، پاسخ مثبت بود. برادرش هم اظهار تمایل کرد. بعد از آن هر سه نزد معلم رفتند. می‌گوید تا پانزده سالگی جدی‌ترین فعالیتش شرکت در کوارتتهای خانوادگی بوده و نواختن در برنامه‌های آخر هفته همراه با برادرش و فرزندان دوستان خانوادگی

نخستین درسهای پروفشنال را بعد از آن دوره از دنس زیگموندی و کریستف پوپن گرفت و خیلی زود به مسابقات بیل‌المللی راه یافت. در 1987 کنکور جهانی لئوپولد موتزارت را در اوگسبورگ فتح کرد و در 1993 اولین آلمانی شد که جایزه اول مسابقات پاگانینی را از جنوا به خانه برد

فاست از اوان 2000 شروع کرد به ضبط کردن آثار مدرن. ضبط کنسرتو فونبر اثر کارل آمادئوس هارتمن در سال 2002 جایزه اول موسیقی کلاسیک کان را برایش به ارمغان آورد. در سال 2003 اولین بار یک اثر رومانتیک را ضبط کرد، ویولن کنسرتوی دورژاک. بعد از آن دیگر کارش را به دورانهای رومانتیک و کلاسیک هم تعمیم داد. وقتی می‌خواست کنسرتوی نمره دو از مارتینو را با سازهای اوروژینال ضبط کند، مجبور شد شمایل ظاهری استراد محبوبش را که زیبای خفته(2) نام دارد عوض کند. باری، ایزابل تازه از آخرین کار ضبط فارغ شده، دوره کامل سوناتهای بتهوون با پیانوی همراه همیشگی، الکساندر ملنیکوف. برای این ضبط با انتشارات اورتکست شروع کرد، و بعد به بررسی دستنوشته‌ها پرداخت. می‌گوید تمام سنفونیها و همه آثار بتهوون را زیر و رو کرده، ولی هنوز پنجره‌های زیادی به رویش باز نشده است. بر این باور است که برای فهمیدن بتهوون یک عمر باید صرف شود. سونات دهم اپوس 96 را سخت‌ترین این ده سونات می‌داند. موومان اول را از نظر حس و آتمسفر دست نیافتنی توصیف می‌کند، هر چند ساده از نظر تکنیکی

ایزابل فاست امسال سوناتها و پارتیتاهای باخ را هم ضبط خواهد کرد. وقتی از او سؤال شد چرا این آثار، که بارها و بارها به بهترین شکل اجرا و ضبط شده‌اند. می‌خندد، می‌گوید هرگز تصمیم به این کار دشوار نداشته، که این شش قطعه را بسیار سخت می‌داند، ولی همه تشویشق کرده‌اند که اینها اولین کارهایی هستند که هر ویولن نوازی باید در رپرتوار داشته باشد و در اولین فرصت ضبط کند. ترسش این است که تجربه کرده، با باخ هرگز راضی نمی‌شود

همه اینها به کنار، در برنامه دارد یکی از دو کنسرتوی مندلسون یا برامس را هم همین امسال ضبط کند، و اگر بتواند هر دو را! در مورد برامس هنوز نتوانسته تصمیم بگیرد کدام کادنزا را اجرا کند. تمایل شخصی او تجربه کردن کاری جدیدتر است، مثل کادنزای اوژن یسایی، ولی هر کار می‌کند به نظرش می‌رسد هیچ کادنزایی مثل مال یوآخیم به کنسرتو نمی‌چسبد، اصلا با آن زاده شده گویا

فاست خود را دختر موسیقی مجلسی می‌داند هنوز، در کنار همه ضبطها و کنسرتها، در سراسر دنیا در برنامه‌های مجلسی شرکت می‌کند و این نوع موسیقی را با اشتیاق دنبال می‌کند، خستگی ناپذیر

توضیح (1) مفیستوفلس همانا ابلیس است. ملح این کنایه در آن است که گوته در روایت فاست همه جا شیطان را مفیستوفلس نامیده و نام بزرگ ایزابل هم فاست است

توضیح (2) زیبای خفته یک استراد 1704 است. لوتیه‌ای که آن را یافت بعد از یک و نیم قرن مفقود بودن، آن را چنین نامید. گفته می‌شود از معدود استرادهایی است که دسته‌اش تعویض نشده و اوریژینال است. فاست می‌گوید زیبای خفته بسیار ظریف و حساس است و هر روز صدایش عوض می‌شود

برگردان آزاد از شماره ماه آوریل مجله استرینگز

فرم سونات

2009-03-05T18:41:00.000-08:00

ساختار قطعه موسیقی، اسکلت آن است، فرم آن است، که تعریف یا تعیین می‌کند چه قسمتهایی داشته باشد آن قطعه، هر کدام کجا باشند، و چطور به هم وصل شوند. سونات فرم است، سنفونی، کنسرتو، همه فرم هستند. درست مثل فرم شعر، ده بیت عاشقانه، بیت اول مصرع (به فتح صاد مشدد بخوانید، بر وزن مکرر) وبعد همه مصراعهای زوج مقفی (به فتح قاف و تشدید فا، بر وزن مربا)، می‌شود فرم غزل. تعداد بیتها را زیاد کنید و موضوع را تشریح و تعریف به جای دلدادگی، با همان فرمول قافیه، می‌شود قصیده

معمول‌ترین فرم که از اوایل دوران کلاسیک رایج بوده فرم سونات است. هر چند عبارت یا اصطلاح "فرم سونات" ساختار فقط موومان (قسمت) اول بسیاری از فرمهاست، اما به تسامح به ساختار کل موومانهای سونات گفته می‌شود. برای مبتدی این توضیح بد نیست که موومان یعنی یک قسمت هر اثر موسیقی. موومانها مستقلند به این سبب که جدا از هم اجرا می‌شوند، معمولا با توقفی کوتاه، اما به هم مربوطند در عین استقلال. در فاصله بین دو موومان می‌توان نفسی گرفت یا حتی کوک ساز یا سازهای ارکستر را اصلاح کرد. ولی به عنوان شنونده حاضر در کنسرت، توجه کنید که در این فاصله تشویق ضرورت ندارد، یا مرسوم نیست، ذنبی لایغفر هم نیست البته. بعضی نوازندگان یا رهبرهای ارکستر می‌گویند از این قصه ملال ندارند، که نشان می‌دهد چند شنونده جدید که اولین حضورشان در کنسرت است به جمع علاقه‌مندان موسیقی اضافه شده‌اند! خیر است

باری، سونات (به مفهوم گسترده‌تر آن) چهار موومان دارد. همین جا تذکر دهم، ایراد نکنید فلان سونات پنج موومان دارد. بچه شش انگشتی هم متولد می‌شود، به ندرت. از این پس هر قاعده‌ای گفته می‌شود عام است و نه ناظر بر استثناها. از نظر ساز بندی بیشتر با یک ساز همراه با پیانو (یا کلاوسن یا هر ساز کلاویه دار) اجرا می‌شود، گاهی فقط با پیانو. در صورت اول به اسم سونات آن ساز خوانده می‌شود، مثل سونات ویولن (یعنی سونات برای ویولن و پیانو) یا سونات کلارینت

موومان اول به فرم سونات است به مفهوم خصوصی‌تر آن، قدری سخت شد؟ بگذارید تکرار کنم، موومان اول سونات آن چیزی است که از قدیم و به طور اوریژینال فرم سونات می‌خواندند، کم کم به کل چهار موومان سونات تعمیم یافت. نمودار این فرم در شکل بالا ساده شده است. دو قسمت اکسپوزیسیون و راکسپوزیسیون یا رکاپیتولاسیون قسمتهای اساسی فرم سونات هستند. معمولا دو تم اول و دوم در ابتدا (اکسپوزیسیون) شنیده می‌شوند، و بعد به همان شکل یا در تنالیته‌های مرتبط در ادامه موومان (رکاپیتولاسیون) تکرار می‌شوند. بین این دو قسمت، دو تم اصلی تغییر شکل می‌دهند و بسط و گسترش می‌یابند. این قسمت میانی به همین دلیل دولوپمان (گسترش) نام دارد. در قسمت دولوپمان، اثری از دو تم به شکل اولیه نیست، ولی در عین حال به خوبی شباهتهایی با آنها حس می‌شود. گاهی بین دو تم پلی کوتاه برای ارتباط بهتر این دو اضافه می‌شود. در آخر موومان هم از یک جایی حس می‌کنید گوشتان برای ختم قضیه آماده می‌شود. این قسمت کودا نام دارد که کم کم موومان را به پایان می‌برد. سرعت موومان اول تند تا معتدل است

موومان دوم فرمهای بسیار متنوعی دارد، حتی به فرم والس هم دیده شده گاهی. اما رایج‌ترین فرم برای موومان دوم تم و واریاسیون است. در این فرم آهنگساز یک تم چهار یا هشت یا شانزده میزانی معرفی می‌کند و بعد بارها و بارها آن را تغییر شکل می‌دهد. هر یک از این شکلهای تغییر یافته را یک واریاسیون می‌گویند. تغییرها می‌توانند ملودیک باشند یا ریتمیک، حتی در ساده‌ترین شکل، با تغییر تنالیته از ماژور به مینور یا به گامهای همسایه. سرعت موومان دوم، در تضاد با مومانهای قبلی و بعدی، معمولا آهسته است

موومان سوم در دوران کلاسیک به فرم منوئه بود، رقصی سه ضربی، سنگین، محتشم. مقصودم از سنگین باوقار است و نه کند، سرعت منوئه معتدل (مودراتو) است معمولا. در منوئه دو یا سه عبارت هر کدام با یک بار تکرار به دنبال هم می‌آیند. بعد قسمتی به اسم تریو، اغلب روان‌تر از منوئه و با تغییر نتالیته می‌آید که خود ساختاری مثل منوئه دارد، یعنی دو یا سه عبارت، هر کدام با یک تکرار. در انتها قسمت اول منوئه تکرار می‌شود، ولی این بار هر عبارت فقط یک بار (بدون تکرار) می‌آید. بتهوون منوئه را تندتر و شوخ‌تر کرد. نامش هم به اسکرتزو تغییر یافت. بعد از بتهوون همه رمانتیکها از همین اسکرتزو برای موومان سوم استفاده کردند

موومان چهارم یا فیناله تند تا بسیار تند است و معمولا فرم روندو دارد. این فرم یک برگردان یا بند دارد که مرتب تکرار می‌شود، به شکل بالا. بین هر دو بار تکرار متوالی برگردان، یک قسمت جدید می‌آید که غالبا ملودی دیگری دارد اصلا. روندو می‌تواند پنج بخشی باشد با سه بار برگردان و دو واسطه، یا هفت بخشی با چهار بار برگردان و سه واسطه. روندو هم بیشتر با یک کودای تند و مهیج کل اثر را به پایان می‌برد. حالا می‌توانید تا می‌خواهید دست بزنید! یا نزنید، اگر دوست نداشته‌اید اجرا را

سنفونی هم به فرم سونات است در ساختار، فقط از نظر ساز فرق دارد با سونات. سنفونی به جای یک یا دو ساز با ارکستر بزرگ اجرا می‌شود که به همین سبب ارکستر سنفونیک نام دارد

کنسرتو هم به فرم سونات است با تفاوت در سازها و هم تعداد موومانها. در سونات پیانو همراهی می‌کند یک ساز سولو را، در کنسرتو ارکستر سنفونیک همراهی را بر عهده دارد. کنسرتوی ویولن برای یک ویولن تنها همراه با ارکستر سنفونیک است مثلا. ساز تنها را سولو می‌گویند در کنسرتو و ارکستر را توتی. منوئه هم غالبا در کنسرتو نیست. بیشتر کنسرتوها سه موومان دارند، موومان اول به فرم سونات (به مفهوم خاص)، موومان آهسته، و موومان سوم یا فیناله به فرم روندو. باید اضافه کرد که کنسرتو برای هنرنمایی نوازنده سولو تصنیف می‌شود و معمولا اجرای پارت سولو بسیار مشکل است. بیشتر آهنگسازان برای آن که باز هم فرصتی بیشتر به سولیست بدهند برای خودنمایی، در اواخر موومان اول، پیش از کودا، قسمتی را به سولو بدون همراهی توتی اختصاص می‌دهند که کادنزا نام دارد و نوعی بندبازی است برای سولیست. گاهی این قسمت را خود آهنگساز نمی‌نویسد و جایش را خالی می‌گذارد تا بعد هر نوازنده‌ای به سلیقه و با توجه به توان تکنیکی خودش کادنزایی تصنیف کند

همه این قاعده‌ها اما برای نقض کردن است در هنرها. می‌گویند قاعده را بیاموز، تمرین کن، و بعد روش نقضش را یاد بگیر! نفیس‌ترین سنفونی تاریخ موسیقی، سنفونی نهم بتهوون است که چهار تک‌خوان و گروه کر به ارکستر سنفونیک اضافه شده‌اند، این هیچ، اسکرتزو موومان دوم است و قسمت آهسته موومان سوم. پیانو کنسرتوی دوم برامس چهار موومان دارد. سنفونی فانتاستیک برلیوز و سنفونی ششم بتهوون پنج موومان دارند. کم نیست تعداد این استثناها

فرمهای موسیقی بی‌شمارند، شاید بعدا فرصتی شود برای پرداختن به همه آنها یا بعضی دیگر لااقل. ولی آشنایی با فرم سونات سرنخ را به دست علاقه‌مند موسیقی می‌دهد که فرم یعنی چه و چطور باید دنبال فرم بگردد، تا بتواند موقع شنیدن موسیقی سعی کند ساختار آن را خود کشف کند اگر قبلا با آن فرم آشنا نشده، و چه لذتی دارد این اکتشاف

منوئه (موومان سوم) از سنفونی زیبای نمره 39 موتزارت کوشل 543 را ببینید با اجرای فیلارمونیک وین به رهبری کارل بوم